Məcnun Məmmədovun üç ili - Biznes təcrübəsi kənd təsərrüfatını xilas edə bildimi?


Son illərdə qlobal ərzaq bazarlarında yaşanan dalğalanmalar, qiymət artımları və xüsusilə Avropada baş qaldıran aqrar böhran fonunda Azərbaycanın kənd təsərrüfatı sektorundakı vəziyyət cəmiyyətin və iqtisadçıların diqqət mərkəzindədir. Dövlətin aqrar sektora ayırdığı yüz milyonlarla manatlıq subsidiyalar, güzəştli kreditlər və modernləşmə vədləri fonunda əsas sual açıq qalır: Azərbaycan kənd təsərrüfatı həqiqətən inkişaf edibmi, yaxud edirmi?

Bizimesr.info bildirir ki, 2023-cü ilin aprel ayında Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinə biznes və maliyyə sektorundan gələn Məcnun Məmmədovun rəhbərliyi dövründə əldə olunan statistik göstəricilər, Hesablama Palatasının audit nəticələri və fermerlərin üzləşdiyi real problemlər kifayət qədər ziddiyyətli mənzərə ortaya qoyur.

Məcnun Məmmədov mədəkiçiltmə əməliyyatı keçirib? - AÇIQLAMA | Modern.az

2023-cü il aprelin 14-də Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə kənd təsərrüfatı naziri təyin edilən Məcnun Məmmədovun bioqrafiyası onun klassik aqronom və ya dövlət məmurundan daha çox,korporativ idarəçi olduğunu göstərir.

"Deloitte & Touche", "Modern Group", "PMD Group" və "Agro Food Investments" MMC-də rəhbər vəzifələrdə çalışmış M.Məmmədovun təyinatı zamanı əsas gözlənti aqrobiznesə yeni nəfəs gətirmək, idarəetmədə effektivliyi artırmaq və dövlət vəsaitlərinin idarə olunmasında şəffaflıq yaratmaq idi.

Ancaq kənd təsərrüfatı yalnız investisiya portfelinin idarə edilməsi deyil. İqlim dəyişikliyi, torpaqların deqradasiyası, suvarma suyu qıtlığı, toxumçuluq və fermerlərin sosial-iqtisadi vəziyyəti kimi sahələr sırf maliyyə idarəçiliyindən daha dərin, sistemli yanaşma tələb edir.

Üç tam təqvim ilinin - 2023, 2024 və 2025-ci illərin yekunları göstərir ki, korporativ təcrübə həmişə aqrar sahənin kəskin problemlərini həll etməyə kifayət etmir.

İstehsal artır, amma sürət zəifləyir - Nominal illuziya, yoxsa real dinamika?

Dövlət Statistika Komitəsinin rəsmi göstəricilərinə nəzər salsaq, aqrar sektorun ümumi məhsulunun nominal dəyərində artım dinamikası görünür. Məsələnin görünməyən tərəfi isə real artım göstəricilərində gizlənib. Qiymət dəyişikliklərinin (inflyasiyanın) təsirindən təmizlənmiş real artım tempi 2023-cü ildəki %3,0 səviyyəsindən 2025-ci ildə %0,9-a qədər geriləyib.

Daha acınacaqlı məqam odur ki, 2025-ci ildə ölkə üzrə Ümumi Daxili Məhsul (ÜDM) real ifadədə %1,4 artdığı halda, aqrar sektor cəmi %0,9 artım nümayiş etdirərək ümumi iqtisadi artım tempindən də geridə qalıb. Bu isə o deməkdir ki, dövlət dəstəyinin və subsidiyaların illik həcminin artmasına baxmayaraq, sahənin real fəallığı və səmərəliliyi ildən-ilə aşağı düşür.

Azərbaycanın ərzaq təhlükəsizliyinin əsasını təşkil edən dənli bitkilər sektorunda vəziyyət xüsusilə narahatlıq doğurur. Rəsmi rəqəmlərə görə, ümumi taxıl istehsalı 2023-cü ildəki 3 248,6 min tondan 2025-ci ildə 3 375,5 min tona yüksəlsə də, strateji əhəmiyyətli buğda istehsalında kəskin azalma baş verib.

Buğda İstehsalı (min tonla):
2023 - 1 833,9
2024 - 1 685,7
2025: 1 609,8

Son iki ildə buğda istehsalı 224,1 min ton (%12,2) azalıb. Nəticədə, Azərbaycanın buğda ilə özünütəminetmə səviyyəsi kəskin düşərək 2025-ci ildə %55,4 təşkil edib. Başqa sözlə, ölkə əhalisinin çörək və un məhsullarına olan tələbatının %44,6-sı tam olaraq xarici pazardan (idxaldan) asılı vəziyyətə düşüb.

Hesablama Palatasının audit nəticələrinə görə, təkcə 2024-cü ildə ölkəyə 1 milyon 292 min ton buğda idxal edilib. Ən maraqlısı isə odur ki, ərzaqlıq buğda istehsalını həvəsləndirmək məqsədilə 2023-cü ildən tətbiq edilən xüsusi məhsul subsidiyalarına baxmayaraq, özünütəminetmə səviyyəsi yüksəlmək əvəzinə ildən-ilə geriləyib.

Şoran torpaqların əkin üçün yararlı hala salınması COP29 çərçivəsində önəmli addım olacaq

Bu fakt ayrılan subsidiyaların və dövlət mexanizmlərinin effektivliyini ciddi şəkildə sual altına qoyur.

Məcnun Məmmədovun nazirliyi dövründə müsbət dinamika göstərən nadir sahələrdən biri pambıqçılıqdır. İstehsal göstəriciləri ilbəil artaraq nəzərəçarpan irəliləyiş sərgiləyib. Əlbətdəki, strateji ərzaq məhsullarında idxaldan asılılıq dərinləşdiyi bir vaxtda pambıqçılıqdakı uğurlar ümumi aqrar böhranı pərdələməyə kifayət etmir.

Pambığın maya dəyəri və satış qiyməti açıqlandı – Rayonlar üzrə siyahı

Nazirlik ətrafında müzakirə olunan ən böyük problemlərdən biri də elektron sistemlərin (EKTİS) idarə olunması və subsidiyaların bölünməsindəki şəffaflıq məsələsidir. Hesablama Palatası və müstəqil iqtisadçıların hesabatlarında qeyd olunur ki, subsidiyaların həcmi artdıqca, fermerin son məhsuldarlığı eyni tempdə yüksəlmir. Elektron Kənd Təsərrüfatı İnformasiya Sistemində (EKTİS) bəzi halda real əkin sahələri ilə sənədlərdəki rəqəmlər üst-üstə düşmür, bu da ayrılan dövlət vəsaitlərinin ünvanlılığına gölgə salır.

Biznes təcrübəsinə malik nazirin gəlişindən sonra kiçik və orta fermerlərin güzəştli kreditlərə çıxış imkanlarının asanlaşacağı gözlənilsə də, reallıqda regional idarələrdəki bürokratiya və suvarma suyu təminatındakı problemlər fermerləri hələ də çətin vəziyyətdə saxlayır.

Üç illik fəaliyyət dövrünün statistikası və real nəticələri göstərir ki, Məcnun Məmmədovun rəhbərliyi altında Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi aqrar sektora gözlənilən sıçrayışı və keyfiyyət dəyişikliyini gətirə bilməyib. Pambıqçılıqda və ixracda müəyyən nailiyyətlər qazanılsa da, ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin onurğa sütunu sayılan buğda istehsalında kəskin geriləmə yaşanıb.

Real artım tempinin %3,0-dan %0,9-a düşməsi göstərir ki, idarəetmədə tətbiq edilən korporativ metodlar kənd təsərrüfatının spesifik və dərin struktur problemlərini həll etməyə kifayət etməyib. Dövlət dəstəyi və subsidiyaların effekti aşağı düşüb, idxaldan asılılıq isə kritik həddə qalıb. Nəticə etibarilə, Məcnun Məmmədovun idarəçiliyi dövründə kənd təsərrüfatı tam çökməsə də, ona həvalə edilən böyük etimadın və verilən vədlərin fonunda ortaya qoyulan nəticələr daha çox durğunluq və strateji zəifləmə kimi xarakterizə oluna bilər.

Bizimesr.info

Pirşağıda məktəbliləri küçə itləri qorxuya salır – Vətəndaşlar narazıdır


Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Pirşağı qəsəbəsində yerləşən 112 saylı tam orta məktəbin qarşısında küçə itlərinin çoxalması sakinlərin narazılığına səbəb olub.


Sakinlərin sözlərinə görə, məktəbin ətrafında toplaşan sahibsiz itlər yoldan keçən insanlara, xüsusilə də şagirdlərə hürərək onları qorxudurlar. Bu isə məktəbə gedib-gələn uşaqlar və valideynlər üçün ciddi narahatlıq yaradır.


Bildirilib ki, məsələ ilə bağlı dəfələrlə aidiyyəti qurumlara müraciət edilsə də, indiyədək problemin həlli istiqamətində heç bir tədbir görülməyib.


Sakinlər aidiyyəti qurumlardan problemin aradan qaldırılmasını və məktəbin ətrafında təhlükəsizliyin təmin olunmasını xahiş edirlər.


Qeyd edək ki, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının tabeliyində “Sahibsiz Heyvanlara Qayğı Mərkəzi” publik hüquqi şəxs 29 aprel 2025-ci il tarixində yaradılıb. Bu mərkəz bir başa olaraq məhz bu problemlərlə məşğul olmalıdır.


Bizimesr.info

Lənkəranın mərkəzində biabırçı yol - Sakinlər icra başçısına müraciət etsələ də... - FOTO


Lənkəran şəhəri, Zərifə Əliyeva küçəsində yerləşən 21 saylı binanın ətrafında yolların bərbad vəziyyətdə olması sakinlərin narazılığına səbəb olub.

Ərazidə asfalt örtüyü dağılıb, yolda yaranan çuxurlara yağış suları dolaraq böyük gölməçələr əmələ gətirib.
Sakinlərin sözlərinə görə, yağışlı havalarda binanın həyətindən çıxmaq, eləcə də əraziyə daxil olmaq ciddi çətinliyə çevrilir. Göllənən sular piyadaların hərəkətinə mane olur, sakinlər gündəlik gediş-gəliş zamanı problemlə üzləşirlər.

Vətəndaşlar aidiyyəti qurumlardan, eləcə də rayon icra başçısı Taleh Qaraşovdan Zərifə Əliyeva küçəsindəki 21 saylı binanın ətrafında yolun təmir edilməsini və yağış sularının yığılmasına səbəb olan problemin aradan qaldırılmasını xahiş edirlər.

Qeyd edək ki, sakinlər bu problemlə bağlı rayon rəhbərliyinə müraciət etdiklərini, amma nəticəsiz qaldığını bildiriblər.
Bizimesr.info

 Ağsu Regional Qaz İstismar İdarəsində ciddi iddialar - Rəhbərlikdən açıqlama gözlənilir


Ağsu Regional Qaz İstismar İdarəsinin fəaliyyəti ilə bağlı ciddi iddialar gündəmə gəlib. İdarənin rəisi Səbuhi Qasımov və baş mühəndis vəzifəsini icra edən Əfqan Yusifovun rəhbərliyi altında qaz xətlərinin mühafizə zonasında yerləşən obyektlərlə bağlı qanunsuz pul tələbi və rüşvət alınması iddiaları səsləndirilir.

İddialara görə, bəzi obyekt sahiblərindən torpaq sahələrinin və ya tikililərinin qaz xəttinin mühafizə zonasında yerləşməsi əsas gətirilərək müəyyən məbləğdə pul tələb olunur. Bildirilir ki, həmin ödənişlərdən sonra obyekt sahiblərinə müvafiq icazə sənədləri təqdim edilir.

Məsələ ilə bağlı yayılan videoda Ağsu Xidmət Sahəsinin rəisi Həbib Quliyev, Qəza Bərpa Xidmətinin rəisi Nemət Soltanov və sürücü Rəşad Piriyev görünür.

Videoda Nemət Soltanovun laqonda vasitəsilə qaz xəttinin mühafizəsi məqsədilə quraşdırıldığı bildirilən lövhəni kəsərək ərazidən götürdüyü əks olunur.

Hadisə ilə bağlı bir sıra suallar yaranır: Sözügedən lövhə hansı əsasla götürülüb? Bununla bağlı rəsmi qərar olubmu? Lövhənin kəsilməsi barədə göstərişi kim verib?

Bununla yanaşı, obyekt sahiblərindən pul tələb edilməsi ilə bağlı iddiaların da aidiyyəti qurumlar tərəfindən araşdırılmasına ehtiyac var. Əgər bu iddialar təsdiqini taparsa, məsələyə hüquqi qiymət verilməsi zərurəti yaranacaq.

Redaksiyamız SOCAR rəhbərliyinə, “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinə və aidiyyəti hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət edərək səsləndirilən iddiaların araşdırılmasını, videoda əks olunan hadisəyə və lövhənin götürülməsinin hüquqi əsaslarına aydınlıq gətirilməsini vacib hesab edir.

Eyni zamanda iddialar səslənir ki, Əfqan Yusifovun göstərişi ilə regiona tabe olan bütün rayonlarda mühafizə zolağı adı altında sahibkarlardan pullar yığılması mövcuddur. Hətta mühafizə zolağına düşməyən obyekt sahibləri də bu yolla aldadılır. Bununla bağlı mətbuatda da şikayətlər olub. Səbuhi Qasımovun ağsaqqal hesab etdiyi Həbib Quliyev bu məsələdə peşəkardır.

Qarşı tərəfin mövqeyi dərc olunacaq

Qeyd edək ki, yazıda adları çəkilən şəxslərin və Ağsu Regional Qaz İstismar İdarəsinin mövqeyini öyrənməyə hazırıq. Səbuhi Qasımov, Əfqan Yusifov, Həbib Quliyev, Nemət Soltanov və digər aidiyyəti şəxslərin açıqlamaları, təkzibləri və redaksiyaya təqdim edəcəkləri sənədlər dərc olunmağa hazırdır.

Redaksiyamız heç kəsi əvvəlcədən təqsirli hesab etmir. Məqsədimiz səsləndirilən iddiaların obyektiv araşdırılması, ictimaiyyətin məlumatlandırılması və məsələyə aydınlıq gətirilməsidir.

Ağsuda baş verənlərə aidiyyəti qurumlar tərəfindən rəsmi münasibət bildirilməsini gözləyirik...

KANAL15tv.com

Xəbər lenti

Ağdaşda Heydər Əliyev prospekti bərbad vəziyyətdədir - FOTOLAR
16:21
Vüsal Nəsirli "işə başladı" - Asfalt qırıntıları sərnişinlərin üzərinə töküldü - VİDEO
15:41
Səhiyyə Nazirliyində rəhbərlik dəyişdi, “partnyor”la isə yox
14:50
Abşeron Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında qalmaqal! - MÜRACİƏT
13:11
Xəzər rayonunda narazılıq yaradan TİKİNTİ - Yoldaş Salahovun ÇƏTİRİ ALTINDA...
11:56
«Dantera Klinikası»nda müştərini dişsiz qoydular… - BU NƏDİ BELƏ?
11:18
“İcazəm olmadan digər orqanlarım da götürülüb” - Vitamed Hospitalda əməliyyat olunan xəstə şikayət edir
10:16
İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub
09:37
Taksi sürücüsü olmaq istəyənlər üçün dekabrın 17-də keçiriləcək imtahana qeydiyyat başlayıb
18:01
Nizami rayonunda nə NİZAM VAR... nə də İNTİZAM... - GİLEY
17:43
“Müğənnilərə qoyulan efir qadağası davam etməlidir – Televiziya və cəmiyyətdə çox şey dəyişdi!”
17:11
"SOCAR rəhbərliyi Nüsrət Əliyevi institutumuzu dağıtmaq üçün direktor göndərib?" - "Neftqazelmitədqiqatlayihə"nin ÖZ GÜLÜMSƏROVU VAR İMİŞ...
16:52
“İrşad Electronics” bir nəfərə verdiyi 2-3 kreditə görə MƏHKƏMƏDƏ - TƏFƏRRÜAT
16:32
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal: Prokurorluq araşdıracaq
15:51
“Kubinka”da 300 milyonluq dəhşətli sxem: Əsabil Qasımovun adamları dövlətin 3 milyon vergisini necə uddu? - ŞOK iddialar
14:56
Hökməli bələdiyyəsinin sədri şəhidin qan pulunu alıb? – ŞOK İDDİA!
14:24
Zərgərlik dükanı kimi idarə edilən UNİVERSİTET - Ölkənin ana təhsil ocağı da belə rüsvay oldu...
12:47
Badamdarda tikinti sahəsində təhlükəsizlik qaydalarına niyə əməl olunmur? -FOTO+VİDEO
12:02