"Rəqəmsal rabitə” informasiya sistemi yaradılıb.

Prezident İlham Əliyev bu barədə Fərman imzalayıb.

Fərmana əsasən, “Rəqəmsal rabitə” informasiya sistemi haqqında Əsasnamə” təsdiq edilib.

Müəyyən edilib ki, “Rəqəmsal rabitə” informasiya sistemi (RRİS) rəqəmsal texnologiyalardan, o cümlədən informasiya-kommunikasiya texnologiyalarından istifadə yolu ilə informasiya-kommunikasiya texnologiyaları və rabitə (telekommunikasiya və poçt) sahələrində tənzimləmə və nəzarətin, habelə mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanları, dövlət mülkiyyətində olan və paylarının (səhmlərinin) nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslər, dövlət adından yaradılan publik hüquqi şəxslər və digər büdcə təşkilatları ilə, yerli özünüidarəetmə orqanları ilə, digər fiziki və hüquqi şəxslərlə əlaqələrin operativliyini, səmərəliliyini, şəffaflığını, eləcə də göstərilən xidmətlərin, həmçinin RRİS-də saxlanılan məlumatların sistemliliyini və əlçatanlığını təmin edir.

RRİS-in sahibi funksiyasını Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi, operatoru funksiyasını isə Azərbaycan Respublikası Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin tabeliyində İnformasiya Kommunikasiya Texnologiyaları Agentliyi həyata keçirir.

Fərmana əsasən, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti bu Fərmandan irəli gələn məsələləri həll etməli, Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi RRİS-in formalaşdırılması, aparılması, fəaliyyətinin təşkili və inkişaf etdirilməsi üçün zəruri tədbirlər görməli, RRİS-in Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 3 iyun tarixli 718 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Hökumət buludu” (G-cloud) Konsepsiyası”na uyğun olaraq “Hökumət buludu”nda yerləşdirilməsi, aparılması və təkmilləşdirilməsi, habelə RRİS-in “Dövlət informasiya ehtiyatlarının, sistemlərinin və elektron xidmətlərin vahid reyestri”nə və fərdi məlumatların informasiya sistemlərinin dövlət reyestrinə daxil edilməsi üçün tədbirlər görməli, qeyd olunan məlumatların ilkin mənbəyini formalaşdıran dövlət orqanları (qurumları) ilə birlikdə həmin məlumatların altı ay müddətində Elektron Hökumət İnformasiya Sistemi vasitəsilə əldə olunmasını təmin etmək məqsədilə zəruri tədbirlər görməli, Azərbaycan Respublikasının Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti ilə birlikdə “Dövlət informasiya ehtiyatları və sistemlərinin formalaşdırılması, aparılması, inteqrasiyası və arxivləşdirilməsi Qaydaları”nın təsdiq edilməsi və elektron hökumətlə bağlı bəzi tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2018-ci il 12 sentyabr tarixli 263 nömrəli Fərmanının tələblərindən irəli gələn tədbirlərin həyata keçirilməsini təmin etməlidir.

Oktyabrın 12-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın adından Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manetin və birinci xanım Piç Çanmoninin şərəfinə rəsmi nahar verilib.ər verib.

“Bizim valideynlərimiz xalqlarımız arasında müasir münasibətlərin əsasını qoyublar, hərçənd mən dediyim kimi, çeçenlər və azərbaycanlılar əsrlər boyu daim dostluq, anlaşma şəraitində yaşayıblar, bir-birini dəstəkləyiblər”.

Bu fikirləri Prezident İlham Əliyev bu gün Bakıda Ramzan Kadırovu qəbul edərkən deyib.

“Amma bizim böyük liderlərimiz inkişafın müasir mərhələsində xalqlarımızın daha da yaxınlaşmasında əsas rol oynayıblar. Əhməd Hacı Kadırovun Çeçenistanda, Heydər Əliyevin Azərbaycanda xatirələrinin anılması, həmçinin xalqlarımızın öz ənənələrinə, həyat tərzinə sadiqliyini və müasir inkişafın əsasını qoyanlara ehtiramını nümayiş etdirir”, - dövlət başçısı bildirib.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bir sıra birinci instansiya məhkəmələri hakimlərinin təyin edilməsi haqqında Sərəncam imzalayıb.

Dövlət başçısının imzaladığı sənəddə deyilir:

"Məhkəmələr və hakimlər haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 94-cü və 96-cı maddələrinə uyğun olaraq, aşağıdakı hakimlər birinci instansiya məhkəmələrinin hakimləri təyin edilsinlər:

Ağır cinayətlər məhkəmələri üzrə:

Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi

Muradov Pərviz Namiq oğlu

Gəncə Ağır Cinayətlər Məhkəməsi

Bəşirov Cəmil İsmayıl oğlu

Lənkəran Ağır Cinayətlər Məhkəməsi

Məmmədova Esmira Qərib qızı

Sumqayıt Ağır Cinayətlər Məhkəməsi

İsmayılov Samir Bəyistan oğlu

Quliyev Tariyel Şirindil oğlu

Şəki Ağır Cinayətlər Məhkəməsi

Əfəndizadə Tural Qurbanəli oğlu

İnzibati məhkəmələr üzrə:

Naxçıvan Muxtar Respublikasının İnzibati Məhkəməsi

Əliyev Tural Yusif oğlu

Sumqayıt İnzibati Məhkəməsi

Həbibova Könül Əbülfəz qızı

Şirəliyeva Vəfa Zavrulla qızı

Şirvan İnzibati Məhkəməsi

Qurbanova Pərvanə Tahir qızı

kommersiya məhkəmələri üzrə:

Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kommersiya Məhkəməsi

Musayev Kamran İbrahim oğlu

Gəncə Kommersiya Məhkəməsi

Qələndərzadə Ramiq Ramis oğlu

Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi

Həmidli Fərman Fəzail oğlu

Mirzəfərova Könül Murtuz qızı

Şəki Kommersiya Məhkəməsi

Qurbanova Mazlum Gülnaz İntiqam qızı

Bakı şəhərinin rayon məhkəmələri üzrə:

Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi

Məmmədov Pərviz Şahin oğlu

Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi

Məmmədli Aydan Zakir qızı

Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi

Abiyeva Nərmin Mirhəsən qızı

Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi

Musayeva Vüsalə Vahid qızı

Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi

Əliyeva Starə Vidadil qızı

Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi

Əliyeva Aynur Məhəmməd qızı

Rzayeva Fəridə İslam qızı

rayon (şəhər) məhkəmələri üzrə:

Abşeron Rayon Məhkəməsi

Qasımov Abusət Sahib oğlu

Mirhəsənli Mirnəsir Mirfazil oğlu

Gəncə Şəhər Məhkəməsi

Əliyeva Leyla Kamil qızı

Xanməmmədova Liza Əliəşrəf qızı

Füzuli Rayon Məhkəməsi

İsmayılov Elmir Akif oğlu

Hacıqabul Rayon Məhkəməsi

Bayramov Orxan Telman oğlu

Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi

Quliyeva Güləndam Gündüz qızı

Neftçala Rayon Məhkəməsi

Mürsəlova Aygün Mayıl qızı

Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi

Əliyeva Vəsilə Əlövsət qızı

Ucar Rayon Məhkəməsi

Bədəlov Xəyal Natiq oğlu.

Hərbi məhkəmələr üzrə:

Cəlilabad Hərbi Məhkəməsi

Muxtarov Mirtale Mirzamin oğlu

inzibati məhkəmələr üzrə:

Şəki İnzibati Məhkəməsi

Həsənzadə Səbuhi Mehdi oğlu

Həşim Rəşad Əlisahib oğlu

Naxçıvan Muxtar Respublikasının rayon (şəhər) məhkəmələri üzrə:

Culfa Rayon Məhkəməsi

Qurbanova Gülay Əjdər qızı

Naxçıvan Şəhər Məhkəməsi

Nəcəfova Taliyə Tofiq qızı

Bakı şəhərinin rayon məhkəmələri üzrə:

Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi

Cəfərov Vüsal Suliddin oğlu

Əkbərova Aysel Seymur qızı

Əzizli Bəsdi İlham qızı

Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi

Səfərova Ülkər Asim qızı

Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi

Əliyev Natiq Abbas oğlu

Məmmədova Nuranə Asif qızı

Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi

Nəcəfova Lamiə Amil qızı

Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi

Abbasova Fərəh Qulam qızı

Bakı şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi

Əhmədli Səxavət Böyükağa oğlu

Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi

Rzayev Əsvər Məhərrəm oğlu

Zərbiyeva-Babazadə Fatimə Qədir qızı

Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi

Kazımova Şəhla Saleh qızı

Rayon (şəhər) məhkəmələri üzrə:

Ağcabədi Rayon Məhkəməsi

Süleymanova Leyla Abbas qızı

Balakən Rayon Məhkəməsi

Abbaslı Vüqar Qurban oğlu

Bərdə Rayon Məhkəməsi

Həmidova Aynur Eldar qızı

Məmmədov Rəsul Yasər oğlu

Daşkəsən Rayon Məhkəməsi

Abbasov Lətif Kazım oğlu

Füzuli Rayon Məhkəməsi

Nəsirli Nərmin Hüseyn qızı

Gədəbəy Rayon Məhkəməsi

Hümbətov Əli Surxay oğlu

Gəncə Şəhər Məhkəməsi

Abbasov Səbuhi Mehdi oğlu

Goranboy Rayon Məhkəməsi

Abdullayev Hörmət Uğurlu oğlu

Göyçay Rayon Məhkəməsi

Hümbətov Elmir Sahib oğlu

İmişli Rayon Məhkəməsi

Məmmədova Rübabə Əşrəf qızı

Qobustan Rayon Məhkəməsi

Adıgözəlova Bəxtşən Aydın qızı

Quba Rayon Məhkəməsi

İsa-zadə Elnur Nizami oğlu

Saatlı Rayon Məhkəməsi

Kazımlı Araz Osman oğlu

Sabirabad Rayon Məhkəməsi

Mikayılov Səbuhi Həsənpaşa oğlu

Salyan Rayon Məhkəməsi

Babayev Rəşad Mahir oğlu

Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi

Məmmədov Fariz Rais oğlu

Şəmkir Rayon Məhkəməsi

Əlizadə Əli İlqar oğlu

Şirvan Şəhər Məhkəməsi

Allahverdiyev Fuad Zahir oğlu

Məmmədova Aydan Adgözəl qızı

Tovuz Rayon Məhkəməsi

İslamzadə Vüqar Səyyar oğlu

Zaqatala Rayon Məhkəməsi

Tağıyeva Vəfa Hənifə qızı.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Türkmənistana işgüzar səfəri bu gün başa çatıb.

Bununla bağlı Prezidentin Mətbuat Xidməti məlumat yayıb.

Türkmənistanda MDB dövlət başçılarının görüşü çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin bir sıra ölkələrin rəhbərləri ilə qeyri rəsmi görüşü olub.

"Report"un Türkmənistana ezam olunan müxbirinin verdiyi xəbərə əsasən, Azərbaycan liderinin Rusiya və Türkmənistan prezidentləri Vladimir Putin və Sərdar Berdiməhəmmədovla görüşü olub.

Dövlət başçıları ikitərəfli və MDB çərçivəsində çoxtərəfli maraq doğuran məsələləri müzakirə ediblər.

Bu gün Türkmənistanın "Avaza" milli turizim zonasında MDB Dövlət Başçıları Şurasının məhdud tərkibdə toplantısı keçirilib. İclasın gündəliyinə MDB-nin 35 illiyi, 2028-ci ilin "Sosial inkişaf və həyat keyfiyyəti ili", 2029-cu ilin isə "Nəqliyyat bağlılığı ili" elan edilməsi kimi məsələlərin daxil edilməsi qarşıdakı illərin əməkdaşlıq istiqamətlərini müəyyənləşdirir.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin bu toplantıda iştirakı müzakirəyə çıxarılan məsələlərin reallaşmasında rəsmi Bakının oynadığı rol baxımından xüsusilə əhəmiyyətlidir. Bölgədə yaranmış əməkdaşlıq formatlarının fəal iştirakçısı və aparıcı qüvvələrindən biri olan Azərbaycan 2027-ci ildə MDB-yə həmsədrlik eləcək, 2028-ci ildə isə Birliyin sədri olacaq. Buna görə də bu gün keçirilən iclas həmçinin Azərbaycanın təşkilat daxilində fəaliyyətinin perspektivlərinə aydınlıq gətirəcək. Görünən odur ki, rəsmi Bakı prioritet hesab etdiyi nəqliyyat, regional əməkdaşlıq, iqtisadi məsələlərini MDB formatında da ön planda saxlayacaq.

Prezident İlham Əliyevin sammitdəki çıxışı göstərir ki, rəsmi Bakı qarşıdakı iki ildə MDB çərçivəsində daha fəal rol oynamağa və öz prioritetlərini təşkilatın gündəliyinə gətirməyə hazırdır. Azərbaycan özünün sədrliyi dövründə nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafına, üzv ölkələr arasında ticarətin və mədəni, humanitar əlaqələrin genişlənəcəyinə ciddi töhfələr verəcək.


Qeyd edək ki, Azərbaycanın MDB çərçivəsində əlaqələri yalnız yüksəksəviyyəli siyasi görüşlərlə məhdudlaşmır. Rəsmi Bakı həmçinin Hökumət Başçıları Şurası, Xarici İşlər Nazirləri Şurası, İqtisadi Şura kimi müxtəlif platformalarda iştirak edir. Prezident İlham Əliyevin 2020-2025-ci illərdə dövlət başçılarının bütün görüşlərinə ardıcıl qatılması isə Azərbaycanın MDB-nin gündəliyinin formalaşmasında fəal rol oynamasından xəbər verir.

2027 və 2028-ci illərdə ölkənin quruma həmsədrlik və sədrlik etməsi Azərbaycanın çoxşaxəli xarici siyasətinin daha da güclənməsi ilə nəticələnəcək. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanın çoxvektorlu xarici siyasətində də əməkdaşlıq xətti güclənir. Rəsmi Bakı həm Avropa ilə enerji və nəqliyyat əlaqələrini genişləndirir, həm Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərini dərinləşdirir, həm ərəbdilli ölkələrlə əməkdaşlıq münasibətlərini yeni mərhələyə keçirir, həm də MDB məkanı ilə aktiv tərəfdaşlıq edir. MDB Azərbaycan üçün digər tərəfdaşlıq formatlarına alternativ deyil. Əksinə, ölkənin çoxvektorlu xarici siyasətinin bir istiqamətini tamamlayan praktik əməkdaşlıq platformasıdır.

Bu mənada, Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əlaqələrin həm də MDB çərçivəsində genişlənməsi bir çox məsələni, əsasən də ölkənin regional tranzit mövqeyinin möhkəmləndirilməsi kimi prioritet sahəni əhatə edir. Bu münasibətlər öz növbəsində Xəzər hövzəsində əməkdaşlıq, Şərq-Qərb marşrutlarının inkişafına da ciddi təsir edəcək.


Əminliklə söyləmək olar ki, Bakı üçün növbəti iki il sadəcə həmsədrlik və sədrlik yox, MDB-ni Azərbaycan üçün prioritet olan iqtisadi, humanitar, nəqliyyat və regional əməkdaşlıq istiqamətlərində daha funksional platformaya çevirmək imkanı deməkdir. Ehtimal etmək olar ki, 2028-ci ildə sədrlik dövründə Azərbaycan bu platformanın mövcud imkanlarından istifadə edərək konkret layihələr və qarşılıqlı fayda verən təşəbbüslərlə çıxış edəcək.

MDB-nin Azərbaycan üçün əhəmiyyətini Prezident İlham Əliyevin təşkilatın fəaliyyətinə dair fikirləri də əks etdirir. Dövlət başçısı bildirib: "Ötən illər ərzində MDB siyasi dialoqun dəstəklənməsi, qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın inkişafı və ölkələrimiz arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsi üçün tələbat duyulan platforma kimi özünü təsdiqləyib".

Prezidentin bu fikri əslində Azərbaycanın MDB-də iştirakının yalnız siyasi təmaslarla məhdudlaşmadığını ortaya qoyur. Yəni, iqtisadi və çoxtərəfli əməkdaşlıq imkanları da rəsmi Bakı üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycanın üzərinə MDB-nin gündəliyinin hazırlanması, qərarların icrası və çoxtərəfli əməkdaşlıq mexanizmlərinin qurulması baxımından əhəmiyyətli iş düşür və bunun üçün artıq hazırlıqlara da başlanılıb. Oktyabrın 7-də MDB Xarici İşlər Nazirləri Şurasının "Avaza"dakı iclasında Azərbaycanın 2027–2028-ci illər üzrə iki yüzdən çox tədbiri əhatə edən Prioritet Tədbirlər Planının əhəmiyyəti xüsusi vurğulanıb.

Bu gün keçirilən "Avaza" sammitinin gündəliyindəki məsələlər də Azərbaycan üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə nəqliyyat və bağlantıların ayrıca prioritet kimi müəyyənləşməsi diqqət cəlb edir. Bu gün MDB ölkələri arasında yüklərin daha rahat daşınması üçün nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı xüsusilə vacibdir. Bu isə Azərbaycanın maraqları ilə üst-üstə düşür. Azərbaycan Şərq-Qərb və Şimal-Cənub dəhlizlərinin inkişafında fəal iştirak edir.

Azərbaycanın bu sahədəki hədəfləri Prezident İlham Əliyevin sammitdə səsləndirdiyi fikirlərdə də konkret ifadə olunub: "Azərbaycan Şimal-Cənub və Şərq-Qərb beynəlxalq dəhlizləri ilə etibarlı tranziti təmin edərək, regionun əsas nəqliyyat qovşaqlarından biri kimi öz mövqeyini ardıcıl olaraq möhkəmləndirir".


Ölkə başçısı vurğulayıb ki, 2026-cı ilin birinci yarısında Azərbaycandan keçən tranzit daşımalarının həcmi 10 faiz artaraq 8 milyon tona yaxınlaşıb: "Ortamüddətli perspektivdə məqsədimiz Şərq-Qərb və Şimal-Cənub marşrutları üzrə Azərbaycandan yükdaşımaları hər bir istiqamətdə 15 milyon tona çatdırmaqdır".

Bu sözlər Azərbaycanın nəqliyyat siyasətinin prioritetlərinə aydınlıq gətirir - rəsmi Bakı üçün əsas hədəf təkcə mövcud marşrutları qorumaq yox, tranzit imkanlarını genişləndirməkdir.

Bakı Beynəlxalq Dəniz Limanı, dəmir yolu və avtomobil yolları şəbəkəsi, Xəzər dənizi vasitəsilə daşımaların artması Azərbaycana Avropa və Mərkəzi Asiya arasında əsas bağlantı nöqtələrindən birinə çevrilməsinə imkan verir. Buna görə də 2029-cu ilin MDB-də "Nəqliyyat bağlılığı ili" elan edilməsi Azərbaycanın mövcud siyasəti ilə uzlaşır. Yəni, Azərbaycan bu prosesdə iştirakçı yox, əsas söz sahibi kimi çıxış edə bilər.

Azərbaycandan Ermənistana yük tranzitinin başlanması və gələcəkdə nəqliyyat kommunikasiyalarının açılması perspektivləri regional bağlantılar baxımından ayrıca faktor kimi qiymətləndirilə bilər. Bu fakt təkcə Ermənistana tranzit məhdudiyyətinin aradan qaldırılması deyil. Qazaxıstan, Rusiya və digər ölkələrdən Azərbaycan ərazisi ilə Ermənistana 40 min tondan çox yük daşınıb. Eyni zamanda, Azərbaycan istehsalı olan neft məhsulları da Ermənistana ixrac edilib.

Azərbaycan Ermənistana siyasi jest etməklə yanaşı, nəqliyyat infrastrukturunun real şəkildə regional iqtisadi əlaqələrin bərpası və genişlənməsi üçün istifadə etdiyini ortaya qoyur. Burada diqqət ediləcək digər məqam isə Rusiya, Qazaxıstan və digər ölkələrdən Azərbaycan vasitəsilə yüklərin Ermənistana çatdırılması ölkəni Şimal-Cənub və Şərq-Qərb istiqamətlərində daha çevik tranzit halqasına çevirir. Bir sözlə, Azərbaycan üçün tranzit siyasəti yalnız iqtisadi gəlir məsələsi deyil. Bu, eyni zamanda, ölkənin regional geosiyasi çəkisini artıran vasitələrdən biridir.


Azərbaycanın MDB ilə münasibətlərində digər mühüm məqam milli maraqlar məsələsidir. Rəsmi Bakı MDB çərçivəsində əməkdaşlıq zamanı öz milli maraqlarını və strateji mövqeyini rəhbər tutur. Bu səbəbdən bir sıra sənədlərin qəbulu zamanı Azərbaycanın milli maraqlarına uyğun olmayan məsələlərdə öz mövqeyini ortaya qoyur, xüsusi rəylər və qeyd-şərtlər əlavə edir. Bu da öz növbəsində göstərir ki, MDB məkanı Azərbaycan üçün suveren qərarlar və milli maraqlar əsasında əməkdaşlıq platformasıdır. Bu prinsip qarşıdakı sədrliyi dövründə də Azərbaycanın siyasətinin əsas xətlərindən biri olacaq.

Azərbaycanın MDB ilə münasibətləri yalnız dövlət başçıları səviyyəsində siyasi dialoqla məhdudlaşmır. İqtisadi əlaqələr, humanitar layihələr, mədəniyyət, elm, kulinariya, təhsil və çoxsaylı sahələrdə qurulan əlaqələr də göstərir ki, MDB Azərbaycan üçün praktik əməkdaşlıq platformasıdır. İqtisadi və humanitar əlaqələrin inkişafı paralel olaraq qarşılıqlı ticarət və işgüzar münasibətlərin də inkişafına təkan verir. Eyni zamanda, xalqlar arasında tarixi və mədəni bağların qorunmasına xidmət edir.

Bu mövzuda Prezident İlham Əliyev bildirib: "Humanitar sahədə əməkdaşlıq əsas istiqamətlərdən biridir".

Buradan da görünür ki, bu cür layihələr yalnız mədəni əlaqələrin genişlənməsinə deyil, həm də xalqlar arasında təmasların və qarşılıqlı tanışlığın artmasına xidmət edə bilər.

Dövlət başçısı, eyni zamanda, idman sahəsinin də bu məsələdə rolunu vurğulayıb: "Azərbaycanda III MDB Oyunlarının uğurla keçirilməsi əlamətdar idman hadisəsinə çevrildi".

Bu fikir də sübut edir ki, Azərbaycan MDB məkanında əməkdaşlıq çərçivəsində idmanı da xalqlar arasında münasibətlərin möhkəmləndirilməsi vasitəsi kimi nəzərdən keçirir.

Yekun olaraq, deyə bilərik ki, 2027-ci ildə həmsədrlik, 2028-ci ildə isə sədrliyin Azərbaycana keçməsi MDB daxilində daha geniş imkanlar qazandıracaq. Hazırda rəsmi Bakının konkret və aydın regional gündəliyi olması onun üstünlüyüdür. Söhbət regional sülh quruculuğu, Şərq-Qərb və Şimal-Cənub dəhlizləri, Xəzər dənizi üzərindən bağlantılar, Ermənistan istiqamətində yeni tranzit imkanlarından gedir. Bu isə Azərbaycana Birliyin iqtisadi, nəqliyyat və regional əməkdaşlıq gündəliyinin formalaşmasına təsir edən əsas aktorlardan birinə çevrilməsinə şərait yaradır...(Report)

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türkmənistana işgüzar səfəri zamanı 8 oktyabr tarixində Mərkəzi Asiya və Azərbaycan Respublikası Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət Görüşündə iştirak edib. Bu səfər Azərbaycanın son illərdə Mərkəzi Asiya ölkələri ilə sürətlə dərinləşən münasibətlərinin və regionda artan rolunun məntiqi davamı kimi qiymətləndirilə bilər.

2025-ci ilin noyabr ayında Özbəkistanın Daşkənd şəhərində keçirilən Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 7-ci Məşvərət Görüşündə Azərbaycan bu platformaya tamhüquqlu iştirakçı kimi qəbul edildi. Bu isə "C5" formatının (Mərkəzi Asiya əməkdaşlıq formatı) "C6"ya çevrilməsi, yəni artıq Azərbaycanı da əhatə edən daha geniş siyasi-iqtisadi və geosiyasi formata çevrilməsi deməkdir. Bununla Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri arasında münasibətlər yeni mərhələyə keçid etdi. Artıq Azərbaycan toplantılarda regional gündəmin formalaşdırılmasında qərarverən üzvə çevrildi.

2026-cı ilin 31 iyul tarixində Qırğızıstanın Çolpon-Ata şəhərində imzalanan Çolpon-Ata Bəyannaməsi isə bu prosesin siyasi-hüquqi əsaslarının möhkəmlənməsi demək idi. Bu sənəd sayəsində Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə münasibətləri ayrı-ayrı ikitərəfli əlaqələr yox, regional əməkdaşlıq kimi formalaşdı. Prezident bu görüşdə çıxış edərək Azərbaycanın fəal üzv olacağını bildirmişdi. Bu isə sübut edir ki, rəsmi Bakının məqsədi sadəcə toplantılarda iştirak etmək deyil, həm də regional gündəmin formalaşmasına öz siyasi və iqtisadi imkanları ilə töhfə vermək niyyətindədir.

2026-cı ilin 8 oktyabr tarixində Türkmənbaşıda keçirilən 8-ci Məşvərət Görüşündə Azərbaycan artıq tamhüquqlu iştirakçı kimi ilk dəfə toplantıda yer aldı. Burada diqqət çəkən məqam sadəcə iştirakçı sayının artması deyil. Əsas dəyişiklik Mərkəzi Asiyanın coğrafi sərhədlərindən kənarda yerləşən Azərbaycanın bu əməkdaşlıq platformasında yer almasıdır. Xəzər dənizinin qərb sahilində yerləşən Azərbaycan bununla Mərkəzi Asiyanı Cənubi Qafqaz və Avropa istiqaməti ilə birləşdirən mühüm bəndə çevrilir. Bu baxımdan Azərbaycanın prosesə qoşulması platformanın coğrafiyasını genişləndirməklə yanaşı, onun nəqliyyat, enerji, investisiya və xarici bazarlara çıxış imkanlarını da artırır.

Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət Görüşünün gündəliyində əsas yer alan məsələlər energetika, dayanıqlı nəqliyyat-logistika dəhlizləri, siyasi-diplomatik əməkdaşlıq, ekologiya, su ehtiyatları, Aral dənizi, mədəniyyət, təhsil və elmi əlaqələr kimi geniş sahələri əhatə edir. Bu isə əməkdaşlığın sadəcə iqtisadiyyat, enerji və nəqliyyat sahələrini yox, təhlükəsizlikdən ekologiyaya, humanitar sahələrə qədər geniş spektri əhatə etdiyini göstərir.

Formata üzv ölkələrin dövlət başçılarının Azərbaycanın regional roluna verdikləri qiymət də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədov açılış mərasimində Azərbaycanın burada təmsil olunmasını yüksək qiymətləndirərək, Asiya və Avropadakı tərəfdaşlarla geniş əməkdaşlıq perspektivləri açdığını qeyd edib. Bu isə formatın artıq daha geniş geoiqtisadi məkana xitab etdiyini göstərir. Azərbaycanın mühüm logistika, enerji mərkəzləri kimi regional və qlobal proseslərdə rolunun artdığını sübut edir. Azərbaycanın Xəzərin qərb sahilində yerləşməsi Mərkəzi Asiyanın qərbə çıxış imkanlarını nəqliyyat, enerji və ticarət bağlantıları ilə tamamlayır.

Qazaxıstan prezidenti də çıxışında Mərkəzi Asiya və Azərbaycanın Avrasiyada artan roluna diqqət çəkib. Onun çıxışında tərəflər Avrasiyada inkişaf və geosiyasi qarşılıqlı fəaliyyət baxımından əhəmiyyətli məkan kimi təqdim olunur.

Məşvərət Görüşündə çıxış edən Prezident İlham Əliyev iqtisadi gündəliyin əsas şərtini müəyyənləşdirib: "Sülh, təhlükəsizlik, siyasi və iqtisadi sabitlik Mərkəzi Asiya ölkələrinin və Azərbaycanın uğurlu inkişafının əsasını təşkil edir". Prezidentin bu fikri regional sabitliklə bağlıdır. Çünki bu gün bütün dünyanın, xüsusən də Qərbin diqqət mərkəzində olan nəqliyyat dəhlizləri, enerji xətləri və digər investisiya layihələri uzunmüddətli xarakter daşıyır. Bu səbəbdən də onların effektivliyi siyasi sabitlikdəm birbaşa asılıdır. Buna görə də Prezident bu sahəyə xüsusi diqqət ayıraraq, təhlükəsizlik və iqtisadiyyatın ayrı gündəm kimi yox, eyni regional strategiyanın bir-birini tamamlayan tərəfləri olduğuna diqqət çəkib. Başqa sözlə, rəsmi Bakı üçün regional əməkdaşlığı qoruyacaq siyasi mühitin möhkəmləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Bu mənada müzakirələrdə əsas istiqamətlərindən biri kimi nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlığın seçilməsi təsadüfi deyil. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, Azərbaycanın dəmir yolu infrastrukturu, Avropaya uzanan nəqliyyat bağlantıları sayəsində Mərkəzi Asiya ölkələrinin yüklərinin Qərbə daşınması üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu marşrutların da inkişafı Mərkəzi Asiya dövlətlərinin alternativ xarici bazarlara çıxış imkanlarının genişlənməsi deməkdir. Marşrutların inkişafı dedikdə isə, gömrük prosedurlarının rəqəmsallaşdırılması, sinxronlaşdırılması, sərhədlərdən keçidin sadələşdirilməsi nəzərdə tutulur və bu da öz növbəsində Orta Dəhlizin səmərəliliyini artıran amillər kimi çıxış edir. Çünki yüklər sərhədlərdən daha sürətlə keçəcək, daşınma müddəti və xərcləri də azalacaq. Bu isə dəhlizlərin gələcəyi baxımından ciddi əhəmiyyət daşıyır. Məhz bu səbəbdən də Prezident İlham Əliyev görüşdə bildirib ki, "Xəzər dənizi bu gün ölkələrimizin nəqliyyat əlaqələrində getdikcə daha böyük rol oynayır və Xəzərin hər iki sahilindəki nəqliyyat infrastrukturunun Mərkəzi Asiyanın Azərbaycan və daha sonra beynəlxalq bazarlarla birləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyəti var".

Azərbaycan üçün əsas məsələ sadəcə yüklərin öz ərazisindən keçməsi deyil, həmçinin Xəzərin hər iki sahilində formalaşan infrastrukturun vahid logistika zəncirinə çevrilməsidir. Bu zəncirin sürətli və ucuz başa gəlməsi Azərbaycanın tranzit mərkəzi kimi rolunu daha da möhkəmləndirəcək.

Prezident İlham Əliyev də Türkmənbaşı şəhərində Azərbaycan və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündə çıxış edərkən bəyan edib ki, ötən il Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə ticarət dövriyyəsi 50 %-dən çox artıb. "Bu gün ölkəmizdə Mərkəzi Asiya ölkələrinin kapitalı ilə 400-dən çox şirkət aktiv şəkildə fəaliyyət göstərir. Son illərdə Azərbaycan Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla birgə investisiya fondları yaradıb. Bu fondların hər birinin kapitalı yüz milyonlarla dollar təşkil edir", - dövlətimizin başçısı vurğulayıb.

Azərbaycan Prezidenti, ilk növbədə, birgə layihələrin həyata keçirilməsi, yeni istehsal müəssisələrinin yaradılması və sənaye əməkdaşlığının genişləndirilməsi üçün bu investisiya fondlarının imkanlarından daha fəal istifadənin zəruriliyini qeyd edib. "Biz təkcə qarşılıqlı ticarəti artırmaqla kifayətlənməməliyik, həm də birlikdə investisiya qoymalı, istehsal etməli və xarici bazarlara çıxmalıyıq", - deyə o əlavə edib.

Təsadüfi deyil ki, görüşün yekun bəyanatında dövlət başçıları inteqrasiya olunmuş regional nəqliyyat infrastrukturunun inkişaf etdirilməsinin prioritet əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib və "Şərq–Qərb" və "Şimal–Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin davamlı iqtisadi artımın və regionlararası əlaqələrin genişləndirilməsinin əsas amilləri kimi əhəmiyyətini vurğulayıblar. Liderlər öz dövlətlərinin ərazilərindən keçən tranzit-nəqliyyat dəhlizlərinin daha da inkişaf etdirilməsinin vacibliyini təsdiq ediblər.

Regional əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri də enerji sahəsidir. Azərbaycan Xəzərin zəngin enerji resurslarının dünya bazarlarına çıxarılmasında mühüm rola sahibdir. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə enerji sahəsindəki əməkdaşlığı daha geniş anlam daşıyır. Qazaxıstan və Özbəkistanla yaşıl enerji dəhlizinin yaradılması üçün atılan addımlar bunu sübut edir. Bu isə o deməkdir ki, Azərbaycan Mərkəzi Asiyada istehsal olunan elektrik enerjisinin də Qərb bazarlarına çıxarılması üçün potensial bağlantı nöqtəsinə çevrilir. Prezident də 8-ci Məşvərət Görüşündə bu məsələyə toxunaraq bildirib: "Bərpaolunan enerji sahəsində əməkdaşlığımız davamlı olaraq genişlənir. Biz Qazaxıstan və Özbəkistanla birlikdə "yaşıl enerji" dəhlizi yaratmaq üzərində işləyirik".

Bir sözlə, Azərbaycan Mərkəzi Asiya ölkələri ilə enerji əlaqələrini əvvəllər neft və qaz nəqli üzərində qururdusa, indi bərpaolunan enerjinin də nəqli gündəliyə daxil edilib. Mərkəzi Asiya isə enerji potensialını məhz Azərbaycan üzərindən geniş bazarlara çıxarmaq imkanı əldə edir.

"C6" formatında əsas məqamlardan biri də Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə ticarət və iqtisadi əlaqələrinin genişlənməsi, qarşılıqlı investisiyaların artması və birgə layihələrin həyata keçirilməsidir. Çıxışında bu inkişafa diqqət çəkən Prezident İlham Əliyev bildirib ki, ötən il Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə ticarət dövriyyəsi 50 faizdən çox artıb. Azərbaycanda Mərkəzi Asiya kapitalının iştirakı ilə 400-dən çox şirkət fəaliyyət göstərir. Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla birgə investisiya fondları yaradılıb. Bu isə o deməkdir ki, birgə investisiya fondları əməkdaşlıq daha üst mərhələyə, yəni istehsal, sənaye müəssisələrinin yaradılmasına şərait yaradır. Bu da öz növbəsində iştirakçı ölkələrin iqtisadiyyatlarının artması, məşğulluğa töhfə, Qərbə daşınan yüklərdə artım deməkdir.

8-ci Məşvərət Görüşü həm də yeni təkliflə yadda qaldı. Qırğızıstan prezidenti təklif edib ki, Mərkəzi Asiya ölkələri ilə Azərbaycan arasında vahid elektron ticarət platforması yaradılsın. Bu isə o deməkdir ki, nəqliyyat və enerji layihələri ilə fiziki olaraq bir-birinə bağlanan ölkələr rəqəmsal ticarət platforması sayəsində bu əlaqəni biznes və istehlakçı səviyyəsinə keçirə bilər. Bu da öz növbəsində kiçik və orta biznesin də regional bazarlara çıxışını asanlaşdıra bilər. Eyni zamanda Orta Dəhliz malların fiziki hərəkətini təmin edirsə, elektron platforma həmin malların alıcısı, satıcısı və bazarı arasında əlaqəni sürətləndirə bilər.

"C6"da tamhüquqlu iştirakçı kimi çıxış edən Azərbaycan üçün əsas nəticələrdən biri növbəti görüşün rəsmi Bakıya həvalə edilməsidir.

Məşvərət Görüşünün yekunu olaraq imzalanan Birgə Bəyanatda Azərbaycanın bu formatda tamhüquqlu iştirakının əhəmiyyəti vurğulanıb və qeyd olunub ki, dövlət başçıları 2026-cı il oktyabrın 15-də Bakı şəhərində keçiriləcək Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin (AQEM) 7-ci Sammitinin təşkili və keçirilməsi istiqamətində görülən hazırlıq işlərini yüksək qiymətləndirirlər.

Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov Azərbaycanın 2027-ci ildə Azərbaycan və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət görüşünə sədrliyini açıqlayıb. Bu isə Azərbaycana imkan verir ki, bu gün formalaşan gündəliyi konkret layihələrə, yeni investisiya mexanizmlərinə və daha səmərəli regional bağlantılara çevirsin. Başqa sözlə, 2026-cı il Azərbaycanın Mərkəzi Asiyanın regional əməkdaşlıq platformasına tamhüquqlu şəkildə daxil olduğu il kimi yadda qalacaqsa, 2027-ci il Bakının bu platformada nə qədər təsirli və təşəbbüskar aktora çevrildiyini göstərən əsas mərhələ olacaq...(Report)

Mərkəzi Asiya və Azərbaycan arasında əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri nəqliyyatdır.

Bunu Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türkmənbaşı şəhərində Azərbaycan və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündə çıxış edərkən bəyan edib.

"Xəzər dənizi bu gün ölkələrimizin nəqliyyat əlaqələrində getdikcə daha böyük rol oynayır. Xəzərin hər iki sahilindəki nəqliyyat infrastrukturu Mərkəzi Asiyanın Azərbaycanla və daha sonra beynəlxalq bazarlarla birləşdirilməsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir", - dövlət başçısı vurğulayıb.

Prezident qeyd edib ki, bu gün Xəzər vasitəsilə daşımaların həcmində əhəmiyyətli artım müşahidə olunur: "Bizim ümumi vəzifəmiz bu marşrutları daha səmərəli və rəqabətqabiliyyətli etməkdir".

İlham Əliyev vurğulayıb ki, Orta Dəhliz getdikcə daha çox əhəmiyyət kəsb edir: "Ötən il bu marşrut üzrə tranzit daşımalarının həcmi 10 %-dən çox, cari ilin ilk 8 ayında isə təqribən daha 20 % artıb".

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev oktyabrın 8-də Türkmənistana işgüzar səfərə gedib.

Türkmənbaşı şəhərinin Beynəlxalq Aeroportunda Azərbaycan Prezidentinin şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzülüb.

Dövlət başçısını Türkmənistanın Baş nazirinin müavini, xarici işlər naziri Rəşid Meredov və digər rəsmi şəxslər qarşıladılar.