Təhsildə hər yeni layihə cəmiyyətə yeni ümid vəd edir. Amma layihənin adının gözəl səslənməsi hələ onun uğurlu olduğu anlamına gəlmir.

Azərbaycan Respublikasının Təhsil İnstitutunun son illərdəki fəaliyyətinə nəzər salanda müxtəlif layihələrin, təşəbbüslərin, görüşlərin və təqdimatların kifayət qədər çox olduğunu görürük. Elnur Əliyevin direktor səlahiyyətlərini icra etdiyi dövrdə də müxtəlif istiqamətlər üzrə bir sıra layihələr təqdim olunub.

Məsələn, “İnnovativ məktəb” layihəsi müasir məktəb modelinin formalaşdırılması və idarəetmədə yeniliklərin tətbiqi məqsədi daşıyırdı. “Müasir metodik xidmətin təşkili” layihəsində isə məktəblərdə metodik dəstəyin gücləndirilməsi və metodistlərin hazırlanması hədəflənirdi. Kağız üzərində bütün bunlar kifayət qədər yaxşı səslənir.
Amma əsas sual məhz bundan sonra başlayır: nəticə haradadır?

Bu layihələrin hər birinə nə qədər dövlət vəsaiti ayrılıb?
Layihələrin ilkin smetası nə qədər olub, faktiki xərc nə qədər təşkil edib?
Satınalmalar hansı prosedurla həyata keçirilib?
İcraçı və podratçılar kimlər olub?
Layihələrin icra müddəti nə qədər olub?
Layihə başa çatdıqdan sonra onun nəticəsini ölçən obyektiv və müstəqil qiymətləndirmə aparılıbmı?
Məktəblərdə, müəllimlərdə və şagirdlərdə real dəyişiklik nə qədər olub?
Əgər layihənin məqsədi təhsilin keyfiyyətini artırmaqdırsa, bunun konkret göstəricisi hansıdır?

Ən əsası isə: dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitin qarşılığında cəmiyyət nə əldə edib?

Çünki təhsil idarəçiliyində tədbirin keçirilməsi nəticə deyil. Təqdimatın hazırlanması nəticə deyil. Görüşlərin keçirilməsi nəticə deyil. Layihənin adının dəyişdirilməsi də nəticə deyil. Nəticə məktəbdə görünməlidir. Müəllimin fəaliyyətində hiss olunmalıdır. Şagirdin göstəricilərində özünü göstərməlidir.
Məhz buna görə Elm və Təhsil Nazirliyinin rəhbərliyi qarşısında çox sadə, lakin ciddi suallar qoyulmalıdır: Elnur Əliyevin rəhbərliyi dövründə həyata keçirilən layihələrə nə qədər vəsait xərclənib və həmin vəsaitin qarşılığında konkret hansı nəticələr əldə olunub?
Əgər nəticələr varsa — açıqlansın.

Əgər nəticələr ölçülməyibsə — niyə?

Əgər ölçülüb, amma ictimaiyyətə təqdim edilməyibsə — niyə?

Əgər layihələrə milyonlarla vəsait ayrılıbsa, cəmiyyət həmin pulların hansı nəticəyə çevrildiyini bilməlidir. Çünki dövlət vəsaiti ilə həyata keçirilən layihələr şəxsi uğur hekayəsi deyil. Bu, cəmiyyət qarşısında hesabat məsələsidir. Və artıq “layihə həyata keçirdik” demək kifayət etmir. Cəmiyyət soruşur: nə qədər xərclədiniz və nə dəyişdi?
Bu sualın cavabı isə növbəti araşdırmamızın əsas mövzusu olacaq.

Təhsil Media

Jurnalist İlkin Muradov Sabunçu Rayon İcra Hakimiyyətinin iki əməkdaşının vətəndaşdan 22 min manat rüşvət aldığı və daha sonra həmin məbləği geri qaytararaq pulu aldıqlarını təsdiqləyən akta imza atdığı barədə iddia irəli sürüb.

Bizimesr.media xəbər verir ki, İlkin Muradov hadisənin təfərrüatlarını açıqlayıb.

Jurnalistin sözlərinə görə, onun uşaqlıq dostu illər əvvəl Sabunçuda aldığı torpaq sahəsində fərdi yaşayış evi tikmək istəyib.

Bununla bağlı icra hakimiyyətinin mühəndisi ilə əlaqə saxlanılıb. Muradovun iddiasına əsasən, mühəndis tikinti məsələsinin “dədə-baba qaydası” ilə həll olunmasını təklif edib və bunun qarşılığında 22 min manat pul alıb.

İlkin Muradov yazır ki, mühəndisin dediyinə görə, həmin pul üç qurum arasında bölüşdürülməli olub. 6 min manat isə icra hakimiyyətinə çatdırılması üçün mühəndis tərəfindən başqa bir vəzifəli şəxsə verilib.

Bundan sonra evin tikintisinə başlanılıb.

Jurnalistin iddiasına görə, tikinti işləri aylarla davam edib və evin pəncərələri quraşdırılarkən icra hakimiyyətinin əməkdaşları tərəfindən tikili sökülüb.

Muradov bildirir ki, hadisədən təxminən 6-7 ay sonra pulun icra hakimiyyətinə çatmalı olan hissəsinin verilmədiyi məlum olub.

Jurnalistin sözlərinə görə, dostu dəfələrlə Sabunçu Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Adil Vəliyevin qəbulunda olub.

İddia edilir ki, həmin görüşlər zamanı 22 min manatı alan iki şəxs pulu aldıqlarını təsdiqləyiblər.

Muradov yazır ki, vətəndaşa müxtəlif vaxtlarda evin səhvən söküldüyü, kompensasiya veriləcəyi və ya başqa ərazidə torpaq sahəsi ayrılacağı bildirilib. Bu danışıqların aylarla davam etdiyi qeyd olunur.

“22 min manatı geri qaytardılar və akt imzaladılar”

İlkin Muradovun fikirlərində ən diqqətçəkən məqam kimi vətəndaşın rəsmi qurumlara şikayət etməsindən sonra baş verən hadisədir.

Jurnalistin iddiasına görə, vətəndaş bir neçə gün əvvəl rəsmi qurumlara müraciət etməyə başlayıb. Bundan sonra icra başçısının göstərişi ilə sözügedən iki məmur aldıqları 22 min manatı geri qaytarıb.

Muradov bildirir ki, bununla bağlı akt da tərtib olunub və hər iki məmur həmin sənədə imza atıb.

“İcra başçısının göstərişi ilə onun işçiləri vətəndaşdan 22 min rüşvət aldıqlarını təsdiq edən sənədə imza atıblar”, – deyə jurnalist yazıb.

Muradov qeyd edir ki, əvvəlcə bu məlumatı eşidəndə buna inanmayıb, lakin sonradan sənədi öz gözləri ilə gördüyünü bildirib.

Jurnalistin paylaşımına görə, məsələnin daha bir diqqətçəkən tərəfi 22 min manat aldığı iddia olunan şəxslərin ailə əlaqələridir. Muradov həmin şəxslərdən birinin atasının, digərinin isə əmisinin yüksək vəzifəli şəxslər olduğunu qeyd edib. Hazırda bu iddialarla bağlı Sabunçu Rayon İcra Hakimiyyətinin, adıçəkilən məmurların və digər aidiyyəti şəxslərin mövqeyi məlum deyil.

Qeyd edək ki, Adil Vəliyev 2012-ci ildən Sabunçu Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsini tutur. Zəruri qeyd: məsələ ilə bağlı qarşı tərəfin mövqeyini dərc etməyə hazırıq.

Bizimesr.media

Dövlət Məşğulluq Agentliyinin rəsmi saytında Azərbaycan vətəndaşlarına Türkiyədə yaşlı və xəstə insanlara baxıcı, Sloveniyada isə fəhlə və digər işlər təklif olunur. Layihənin adı isə “Azərbaycandan işçi qüvvəsinin ixracı”dır. Bu məlumatın paylaşılması cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri arasında birmənalı qarşılanmayıb və müzakirələrə yol açıb.
KONKRET.az xəbər verir ki, məsələ ilə bağlı danışan beynəlxalq idarəetmə sistemləri üzrə mütəxəssis, iqtisadçı Asif İbrahimovun sözlərinə görə, qəribə səslənsə də, hökümət bizə iş verə bilmədiyini deməyə çalışır:

“Deyirlər ki, get xarici ölkələrdə fəhlə işlə, xəstələrin altını təmizlə və başını dolandır. Burda sual yaranır ki, niyə həmin insan üçün Azərbaycanda iş yarada bilmirlər? Çünki, artıq iqtisadi modelin effektsizliyini dövlət qurumları da gizlədə bilmir. Faktı da etiraf edirlər ki, problem iqtisadi modeldədir. Əgər iqtisadi model məhsuldar və layiqli gəlirli iş yerləri yaratmırsa, regionlarda iqtisadi fəallıq zəifdirsə və gənclər ölkə daxilində gələcək görmürsə, nəticə işsizlik və miqrasiya olur. Sonra isə həmin problemi xaricə göndərməklə həll etdiyimizi düşünürük. İşsizliyi ölkədən çıxarmaq işsizliyi həll etmək deyil, işsizliyi ixrac etməkdir. İnsan ölkədə iş tapa bilmir, xaricə gedir, statistika yaxşılaşır və bunu məşğulluq uğuru kimi təqdim edirik. Halbuki onun əməyi, gəliri və yaratdığı əlavə dəyər başqa iqtisadiyyata xidmət edir. Biz isə statistika ilə təsəlli tapırıq. Xüsusilə də regionlardan gənclərin getməsi demoqrafik, sosial və iqtisadi baxımdan daha ciddi itkilər yaradır”.

Ekspert vurğulayıb ki, məsələ ixtisaslı kadrlara gəldikdə isə itki daha böyükdür:
“Həkim, müəllim, mühəndis və digər mütəxəssislər illərlə təhsil və dövlətin, ailənin, cəmiyyətin sərmayəsi hesabına formalaşır. Onu ölkə daxilində layiqli iş və gəlirlə təmin edə bilməyib xarici əmək bazarına göndəririksə, təkcə işçini deyil, insan kapitalını və gələcək əlavə dəyəri itiririk. Mən xaricdə işləməyi pisləmirəm. Sadəcə xaricdə işləmək seçimdirsə, bu normaldır, yox məcburiyyətdirsə, deməli iqtisadi problemdir. Beləki, işçini və işsizliyi xaricə ixrac etmək ən asan yoldur. Çətin olan isə iqtisadi modeli dəyişmək, yeni sektorlar yaratmaq, regionlarda real iqtisadi aktivlik formalaşdırmaq və insanlara ölkə daxilində gələcək verməkdir”, – deyə iqtisadçı bildirib.

KONKRET.az

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sosial media hesablarında Qırğızıstanın paytaxtı Bişkek şəhərində Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan ilə görüşünə dair paylaşım edilib.

Paylaşımı təqdim edirik:

Daha öncə plastik cərrah kimi fəaliyyət göstərən, bir müddət əvvəl isə sertifikatı ləğv olunan Elnur Mehrəli bu sahə üzrə özünü reklam edir.
Xitab24.az-ın məlumatına görə, onun sosial şəbəkələrdə reklamı yayılır.
Həmin reklamlara keçid zamanı isə rinoplastika və bədənşəkilləndirmə ilə bağlı məlumatlar və fotolar təqdim edilir.
Qısa arayış olaraq bildirək ki, Səhiyyə Nazirliyinin fəaliyyətinə icazə verilən plastik-estetik cərrahların siyahısında Elnur Mehrəlinin adı yoxdur.
Xitab24.az Məsələ ilə bağlı Səhiyyə Nazirliyinin Analitik Ekspertiza Mərkəzinə sorğu ünvanlanıb.
Daha öncə saytımızda yayımlanan məlumatda “Yasamal Hospital”da Elnur Mehrali tərəfindən icra edilən əməliyyatın qüsurlu olması ilə bağlı pasiyentin prokurorluğa müraciət etdiyini bildirmişdi. Bakı Şəhər Prokurorluğu cinayət işinin başlanmasını rədd etdikdən sonra vətəndaş qərarın ləğvi üçün məhkəməyə müraciət edib. Məhkəmə isə Elnur Mehrəli ilə bağlı Səhiyyə Nazirliyinə sorğu göndərib.

Sorğuya cavab olaraq bildirilib ki, Elnur Mehrəlinin plastik cərrahiyyə ixtisası üzrə praktik fəaliyyətinə icazə verilməyib. Həmçinin onun Azərbaycanda tibb və əczaçılıq fəaliyyəti ilə məşğul olmaq hüququ olan şəxslərin dövlət reyestrində praktik tibb fəaliyyəti ilə məşğul olması barədə məlumatın olmadığı qeyd edilib.
Prosesin yekununda cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi ilə bağlı qərar ləğv olunub.
Məhkəmə hesab edib ki, müstəntiq tərəfindən Elnur Xalid oğlu Mehrəlinin plastik cərrahiyyə ixtisası üzrə praktik tibb fəaliyyəti ilə məşğul olmaq hüququnun olub-olmaması lazımi qaydada araşdırılmayıb. Həmçinin onun həmin tarixdə müvafiq dövlət reyestrində qeydiyyatda olub-olmaması Səhiyyə Nazirliyindən və aidiyyəti qurumlardan rəsmi qaydada dəqiqləşdirilməli idi.
Qərara əsasən, göstərilən hallar araşdırılmalı, cinayət hadisəsinin olub-olmamasına hüquqi qiymət verilməsi üçün ibtidai araşdırma orqanı tərəfindən tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırma aparılmalıdır.

Xitab24.az

Bir neçə dəqiqə sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan arasında görüş baş tutacaq.

Bu barədə APA-nın Bişkekə ezam olunmuş əməkdaşı xəbər verir.

Qeyd edək ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının tədbirlərində iştirak etmək üçün avqustun 31-də Qırğız Respublikasına işgüzar səfərə gəlib.

Azərbaycan cəmiyyətinə hər kürsüdən şəffaflıq, dürüstlük və hesabatlılıq dərsi keçən Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi öz fəaliyyətində elə qaranlıq sxemlər qurub ki, illərdir səslənən tənqidlər artıq sadəcə narazılıq deyil, birbaşa maliyyə maxinasiyalarının konturlarını cızır.

Dövlət büdcəsindən QHT sektorunun inkişafı üçün ayrılan milyonlarla manat vəsaitin hansı qaranlıq meyarlarla, kimlərə və hansı xidmətlərin müqabilində verildiyi hələ də “məxfi” qrifi altında saxlanılır. Şübhəli tenderlər, qapalı müsabiqələr və ən əsası, hər il milyonlarla manatın məhz "müsabiqədənkənar qrant" adı ilə silinməsi mexanizmi açıq-aydın dövlət vəsaitinin təyinatı üzrə xərclənmədiyindən xəbər verir.
Müsabiqədənkənar milyonlar və gizli siyahılar...
Agentlik dəfələrlə edilən haqlı ictimai tələblərə və "Yenixeberorg.com"un araşdırma yazılarına baxmayaraq, hər il milyonlarla vəsaitin müsabiqədənkənar qrant adı ilə hansı QHT-lərə məhz nə üçün verildiyini açıqlamaqdan qəti şəkildə imtina edir. Şəffaflığı özlərinə bayraq edənlər əslində bu anlayışın arxasında milyonu aşan büdcə vəsaitlərini “dövlət tapşırığı” adı altında göyə sovururlar. Ölkədə yüzlərlə fəal və real iş görən QHT dövlət dəstəyindən kənarda qaldığı halda, hansısa seçilmiş, imtiyazlı dairələrə yüz minlərlə manatın paylanılması və bunun cəmiyyətdən gizlədilməsi biabırçılıqdır.
Eyni qaranlıq və qanunsuz yanaşma səfər qrantlarına da şamil edilir. Beynəlxalq platformalarda ölkəni təmsil etmək adı ilə verilən səfər qrantlarının əksəriyyəti tamamilə məxfi saxlanılır. Kimsə bilmir ki, bu qrantları kimlər alır, hansı meyarlarla seçilir və ümumiyyətlə, dövlət marağı üçün bu səfərlərin real effekti nədən ibarətdir.
Audit hesabatındakı şok rəqəmlər: 2 milyonə yaxın vəsait hara və kimə ayrılıb?
Agentliyin hər cür cəhdlərinə baxmayaraq, 2025-ci il üzrə əldə edilən bəzi sənədlər vəziyyətin nə qədər dözülməz həddə çatdığını açıq şəkildə göstərir. QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə fəaliyyətini audit edən “ABACUS” audit və konsaltinq şirkətinin hesabatı hər şeyi üzə çıxarır: qurum 2025-ci ildə cəmi 12 müsabiqədənkənar qrant layihəsinə 1 878 596 manat vəsait ayırıb.
Ortaya çıxan rəqəmlər maraqlıdır: hər bir layihəyə orta hesabla təxminən 160 min manat vəsait ödənilib. Ancaq ən maraqlı və eyni zamanda şübhə doğuran məqam odur ki, audit hesabatında da həmin layihələrin adları və onların hansı təşkilatlara verildiyi gizli saxlanılıb. Əgər hər şey qanunidirsə, görülən işlər realdırsa, bu gizlilik nəyə xidmət edir?
Cavab göz qabağındadır: dövri mətbuatda və ictimaiyyətdə aparılan heç bir araşdırma zamanı QHT- lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyindən bu cür nəhəng büdcə ilə müsabiqədənkənar layihə icra edən hər hansı real təşkilata rast gəlinmir. Bu isə müəyyən şübhələr doğurur ki, milyonlarla manatlıq bu layihələr reallıqda mövcud deyil, onlar sadəcə kağız üzərində, sənədlərdə silinən rəqəmlərdir. Real icra yoxdur, nəticə yoxdur, amma milyonlar yoxa çıxıb!
Nəzarət edən qurumlar niyə susur?
Bu qədər açıq-aşkar maliyyə pozuntularına, hesabatlarda gizlədilən milyonlara nəzarət etməli olan qurumların, xüsusilə də Hesablama Palatasının və digər audit strukturlarının bu vəziyyətə göz yumması ayrıca bir araşdırma mövzusudur. Dövlət büdcəsinin talanmasına bərabər olan belə halların üzərindən sakitcə keçilməsi burada çox güclü maraqların və korrupsiya şəbəkəsinin mövcud olduğundan xəbər verir. Məsul qurumlar ya yoxlamaqdan qorxur, ya da bu qaranlıq sxemlərin bəzi iştirakçıları ilə birbaşa əlaqəlidir.
QHT- lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin rəhbərliyi unutmasın ki, heç bir məxfilik qrifi dövlət vəsaitinin talanmasını əbədi olaraq gizlədə bilməz. Yaxın günlərdə Agentliyin digər maliyyə əməliyyatları barədə də yeni araşdırmanı da təqdim edəcəyik.("Yenixeberorg.com")
Qarşı tərəfin cavab haqqını tanıyırıq.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) tədbirlərində iştirak etmək üçün bu gün Qırğız Respublikasına işgüzar səfərə gedib.

“Manas” Beynəlxalq Hava Limanında dövlət başçısının şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzülüb.

Prezident İlham Əliyevi və birinci xanım Mehriban Əliyevanı Qırğızıstan Nazirlər Kabinetinin sədri - Prezident Administrasiyasının rəhbəri Adılbek Kasımaliyev qarşılayıb.

Həbsdə olan iş adamı Tağı İbrahimova məxsus olduğu bildirilən “Bakı Ağac Emalı” ASC-nin dövlətə olan borcu artıb.

ASC-nin hazırda 333 774 AZN vergi borcu var.

“Bakı Ağac Emalı”nın qanuni təmsilçisi Nəriman Həsən oğlu İbrahimovdur.

2024-cü ildə ASC-nin ərazisində yerləşən mebel emalatxanalarında 10 nəfərin ölümü, 23 nəfərin xəsarət alması ilə nəticələnən partlayış baş verməsinə görə T.İbrahimov 6 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.

Pravda.az

Bu dəfə 11,5 milyon manatlıq və şübhəli tenderi araşdırdıq…
Elm və Təhsil Nazirliyinin şübhəli satınalma və on milyonlarla manatın dövr etdiyi tender əməliyyatları ilə bağlı bir neçə araşdırma dərc etmişik. Həmin yazılarda tenderlərin necə təşkil edildiyini, hansı şirkətlərin önə çıxdığını, nazir Emin Əmrullayevin qaynı Nihad Hənfiyev və digər yaxın çevrəsi ilə bağlı ortaya çıxan əlaqələri faktlar əsasında ictimaiyyətə təqdim etmişik. Araşdırmalarımızın ortaya qoyduğu əsas məsələ yalnız ayrı-ayrı tenderlərin taleyi deyil, burada dövlət satınalmalarının rəqabət, şəffaflıq və hesabatlılıq prinsiplərindən uzaqlaşdırılması ilə bağlı ciddi suallar yaranır.
Tenderlər ayrı elan edilib, amma hər iki tenderdə eyni və bir-birini tamamlayan məhsulların alınıb.
Elm və Təhsil Nazirliyi biznes qurumu deyil. Bu qurum dövlətin ən həssas sahələrindən birinə - təhsilə cavabdehdir. Ona görə də Nazirliyin xərclədiyi hər manat üzrə hesabatlılıq və şəffaflıq ən yüksək səviyyədə olmalıdır. Söhbət təkcə dövlət büdcəsinin vəsaitindən getmir. Ölkənin gələcəyinə ayrılan pulların göyə sovrulması, kimlərinsə varlanmasına sərf olunması strateji probemə çevrilməkdədir. Əgər milyonlarla manatlıq dövlət vəsaiti şəxsi ambisiyalara, şəxsi maraqlara və yaxın çevrələrin biznes maraqlarına xidmət edən mexanizmlərə yönəldilirsə, bu, sadəcə maliyyə məsələsi də deyil. Bu, birbaşa E.Əmrullayevin məqsədli şəkildə ona göstərilən etimada xəyanət etməsidir. Lakin o, özünə o qədər arxayındır ki, çoxsaylı suallara baxmayaraq, cəmiyyətə dolğun və inandırıcı izahat vermək ehtiyacı hiss etmir.
Bizim istəyimiz sadədir: dövlət büdcəsindən xərclənən milyonların hara, kimə və hansı əsaslarla getdiyi açıq şəkildə izah olunmalıdır. Əgər belə deyilsə, aidiyyatı dövlət qurumları bu məsələləri araşdırıb hüquqi qiymət verməlidir.
NÖVBƏTİ ARAŞDIRMA...
Bu məqalədə eyni satınalan təşkilatın keçirdiyi iki böyük STEAM tenderi araşdırılıb. Söhbət 95319 nömrəli tenderdən (portal ID-si 316744) və 96249 nömrəli tenderdən (portal ID-si 317477) olan satınalmalardan gedir.
Birincisi, tenderlər ayrı-ayrılıqda elan edilsə də, onların texniki siyahılarında bir-birini tamamlayan eyni məhsul və avadanlıq qrupları görünür.
İkincisi, hər iki tenderdə məhsulların yalnız texniki xüsusiyyətləri göstərilməyib. Bir sıra mövqelərdə birbaşa istehsalçı, marka, konkret model, məhsul seriyası və kataloq kodu qeyd olunub.
Məsələn, “STANDARD 50” adı və 50 taxta elementdən ibarət təsvir bazarda konkret “CUBORO STANDARD 50” məhsuluna uyğun gəlir. İstehsalçının rəsmi saytında da məhsul məhz bu model adı ilə təqdim olunur.
Eyni vəziyyət “Adventurer 5M Pro” modeli ilə bağlıdır. Bu, “Flashforge” şirkətinin konkret kommersiya modelidir. “VinciBot” əlavələri “MatataStudio”nun məhsul ekosisteminə, “TRUTOUCH” isə “Newline” şirkətinin konkret interaktiv panel seriyasına aiddir.
96249 nömrəli tender “Tədris laboratoriyaları və STEAM avadanlıqlarının satınalınması” adlanır. Tenderin portal məlumatında ehtimal olunan qiymət 8 milyon 322 min 867 manat 18 qəpik, dərc tarixi isə 27 sentyabr 2024-cü il göstərilir. Təkliflərin son təqdim olunma və zərflərin açılış vaxtı 28 oktyabr 2024-cü il, saat 16:00 olaraq qeyd olunub.
Tender siyahısı 993 sətirdən ibarətdir. İlk 90 sətirdə STEAM tədris resursları, robototexnika, rəqəmsal istehsal, alternativ enerji, elektronika və müxtəlif komponentlər yer alır.
Burada daha bir diqqətçəkən məqam var. Portalın hazırkı məlumatına görə, həm 95319, həm də 96249 nömrəli tenderlər üzrə təkliflərin son təqdim olunma vaxtı 28 oktyabr 2024-cü il, saat 16:00 olub. Buna görə 96249 nömrəli tenderin son tarixinin bir gün əvvəl olduğu barədə məlumat rəsmi portalın hazırkı qeydi ilə təsdiqlənmir.
Gələk əsas şübhəli məqama…
İKİ TENDER EYNİ NƏHSULLARI ALIR?
95319 nömrəli tenderdə “Flashforge” printerləri və onların hissələri, “VinciBot” əlavələri, micro dəstləri və “Newline” paneli tələb olunur. Maraqlıdır ki, 96249 nömrəli tenderdə isə yenidən “Flashforge”, “VinciBot, Matatalab”, “Newline”, “Arduino” və micro məhsulları, həmçinin müxtəlif 3D istehsal sistemləri yer alır.
Burada diqqət çəkən məqam yalnız məhsulların təkrarlanması deyil. Eyni satınalan təşkilat, eyni qalib şirkət və bir-birinə yaxın məhsul qruplarının iki tenderdə ardıcıl şəkildə yer alması texniki siyahıların necə hazırlandığı sualını ortaya çıxarır. Haqlıyıq, yoxsa yox? Bu şübhəli məqamlara və əsaslı suallara kim cavab verəcək?
Bir daha sual edirik: bu siyahılar hansı bazar araşdırmasına əsasən hazırlanıb? Konkret məhsul və modellər niyə təkrar-təkrar seçilib? Hər iki siyahıda mallar yalnız funksional göstəricilərlə təsvir edilməyib; çoxsaylı mövqelərdə istehsalçı, əmtəə nişanı, konkret model, məhsul seriyası və kataloq kodu birbaşa göstərilib.
EMİN ƏMRULLAYEVİN QAYNI NİHAD HƏNİFƏYEVİN TƏCHİZAT ZƏNCİRİNDƏKİ ROLU...
Rəsmi müqavilə reyestrinə görə, hər iki tenderin qalibi “JBA GROUP” MMC olub.
95319 nömrəli tender üzrə şirkətlə 3 milyon 563 min 854 manat, 96249 nömrəli tender üzrə isə 7 milyon 970 min 95 manat məbləğində müqavilə bağlanıb.
İki tender üzrə ümumi məbləğ 11,53 milyon manata yaxındır.
Burada diqqət çəkən əsas məqam “JBA GROUP” MMC ilə “İSTEAM” MMC arasındakı mümkün təchizat əlaqəsidir.
Nihad Hənifəyevin Elm və Təhsil naziri Emin Əmrullayevin qaynı olduğu və “İSTEAM” MMC-nin STEAM avadanlıqlarının təchizatında rol aldığı barədə məlumatlar artıq ictimaiyyətə məlumdur. Lakin “JBA GROUP” MMC-nin tenderdə qalib gəldikdən sonra avadanlıqları məhz “İSTEAM” MMC-dən aldığı barədə məlumatın rəsmi sənədlərlə təsdiqlənməsi vacibdir.
Bunun üçün iki şirkət arasındakı müqavilələr, elektron qaimələr, bank ödənişləri, anbar və təhvil-təslim sənədləri, eləcə də idxal bəyannamələri yoxlanılmalıdır.
Digər diqqətçəkən məsələ isə Nihad Hənifəyevin və onun ailə çevrəsinin “Kaspi” təhsil şəbəkəsi ilə bağlılığı barədə yayılan məlumatlardır. Açıq mənbələrdə N.Hənifəyevin əvvəllər “Kaspi”də çalışdığı və rəhbər vəzifələrdən birini tutduğu, həyat yoldaşının isə hazırda şəbəkənin məktəbəqədər təhsil müəssisələrindən birinə rəhbərlik etdiyi bildirilir. Bu məlumatlar təsdiqlənərsə, həmin əlaqələrin tender prosesində mümkün maraqlar toqquşması baxımından ayrıca araşdırılması zəruridir.
Bütün bunların fonunda tender sənədlərində konkret marka və modellərə uyğun görünən texniki tələblərin müəyyən şirkətlərin üstün mövqeyə çıxmasına təsir edib-etmədiyi də araşdırılmalıdır.
Əsas suallar bunlardır: Avadanlıqlar həqiqətən hansı şirkətdən alınıb? Qiymət necə formalaşıb? “JBA GROUP” ilə “İSTEAM” arasında maliyyə əlaqəsi olubmu? Tender şərtləri konkret məhsullara uyğun hazırlanıb? Və bütün bu prosesdə maraqlar toqquşması yaranıbmı?
Bu suallara cavab vermək üçün yalnız tender protokolları deyil, müqavilələrdən tutmuş bank ödənişlərinə və idxal sənədlərinə qədər bütün təchizat zənciri araşdırılmalıdır.
NAZİRİN DOSTU VALEH MİRZALIYEVİN MƏSULİYYƏTİ...
Tenderləri keçirən qurum Elm və Təhsil Nazirliyinin Təsərrüfathesablı Əsaslı Tikinti və Təchizat İdarəsidir. Nazirliyin rəsmi saytında Valeh Mirzalıyev idarənin müdiri kimi göstərilir.
Bu o deməkdir ki, idarənin rəhbəri satınalmaların təşkili, daxili nəzarət və idarəetmə qərarları üzrə birbaşa məsul şəxslərdən biridir.
Bu tenderdə konkret marka və modellərə uyğun görünən tələblərin müəyyən şirkətlərin rəqabət imkanlarını məhdudlaşdırdığına dair suallar yaranırsa, Valeh Mirzalıyevin də prosesdəki rolu araşdırılmalıdır. Xüsusilə texniki şərtlərin kim tərəfindən hazırlanması, satınalma komissiyasının necə formalaşdırılması, tender protokollarının kim tərəfindən təsdiqlənməsi və müqavilənin icrasına kimin nəzarət etməsi aydınlaşdırılmalıdır.
ELNUR ƏLİYEVİN ROLU VƏ QANUNSUZLUĞUN TƏSDİQİ...
Elnur Əliyev Təhsil İnstitutunun direktoru vəzifəsini icra edir və O, həm də nazirin müşaviridir.
Tender sənədlərində texniki siyahıların məhz Elnur Əliyev tərəfindən təsdiqləndiyini göstərən ayrıca imza və ya əmr açıq şəkildə yayımlanmayıb. Lakin məlum olan odur ki, bu siyahılar Təhsil İnstitutu tərəfindən Elm və Təhsil Nazirliyinin Təsərrüfathesablı Əsaslı Tikinti və Təchizat İdarəsinə təqdim edilib. Tender portalında da satınalan təşkilat kimi məhz həmin idarə göstərilir.
Əgər texniki tələblər Təhsil İnstitutunda hazırlanıb və rəhbərliyin razılığından keçibsə, Elnur Əliyevin bu prosesdəki rolu ayrıca araşdırılmalıdır. Burada əsas suallar bunlardır: Marka və modellər niyə texniki şərtlərə daxil edilib? “Və ya ekvivalent” ifadəsi niyə göstərilməyib? Bu seçim hansı bazar araşdırmasına əsaslanıb?
Bu sualların cavabı xidməti yazışmalarda, təsdiq vərəqlərində, əmrlərdə, iclas protokollarında və digər sənədlərdə ola bilər.
Elnur Əliyevin əvvəlki illərdə “Kaspi” Təhsil Şirkətinin direktoru kimi çalışdığı şirkətin rəsmi materiallarında da göstərilir.
Açıq media materiallarında isə Nihad Hənifəyev və “İSTEAM” MMC-nin direktoru kimi təqdim olunan Zamiq Məmmədovun da (nazirin sinif yoldaşı) həmin dövrdə “Kaspi” strukturlarında Elnur Əliyevin rəhbərliyi altında çalışdıqları bildirilir. Bu məlumatlar əmək müqavilələri, əmrlər, rəsmi bioqrafiyalar və şirkət sənədləri ilə təsdiqlənərsə, həmin şəxslər arasında əvvəlcədən mövcud olan peşəkar əlaqələri göstərən fakt kimi qiymətləndirilə bilər.
Əgər araşdırma nəticəsində tenderin əvvəlcədən müəyyən şirkətə uyğunlaşdırıldığı, vəzifəli şəxslər arasında razılaşma olduğu və bundan maliyyə faydası əldə edildiyi sübuta yetirilərsə, artıq məsələ daha ağır hüquqi müstəviyə keçməlidir, dövlətə dəymiş ziyana görə məsuliyyət yaranmalıdır. Halbuki, buna əsaslı şübhələr də var və onları sadalamışıq.
Bu səbəbdən araşdırılmalı əsas məsələ sadəcə “kim kimi tanıyır?” sualı deyil. Əsas sual budur: texniki şərtləri kim hazırlayıb, bu şərtlər kim tərəfindən təsdiqlənib, tenderin qalibi necə müəyyənləşib və dövlət vəsaitinin hərəkəti hansı zəncir üzrə baş verib?
EMİN ƏMRULLAYEV BU SUALLARA CAVAB VERMƏLİDİR:
1. Eyni qalibin iki tender üzrə ümumilikdə 11 milyon 533 min 949 manat 20 qəpiklik müqavilələr əldə etməsi hansı bazar araşdırması və qiymət müqayisəsi ilə əsaslandırılıb?
2. Mümkün qohumluq və kommersiya əlaqələri satınalma komissiyasına bəyan edilibmi?
3. Marka və modellərin seçilməsindən əvvəl hansı bazar araşdırması aparılıb?
4. Ekvivalent məhsulların təklif edilməsinə faktiki olaraq icazə verilibmi?
5. Texniki şərtlərin hazırlanmasında “İSTEAM” MMC və ya onunla kommersiya əlaqəsi olan şəxslər iştirak edibmi?
6. Qalib təchizatçı malları hansı şirkətdən və hansı qiymətə alıb?
7. İdxal, daxili topdansatış və dövlətə yekun satış qiymətləri arasındakı fərq necə əsaslandırılıb?
8. Məhsul və miqdarlar məktəblərin real tələbatından çıxış etməklə, yoxsa mövcud məhsul kataloqu əsasında müəyyənləşdirilib?
9. Texniki siyahılar Təhsil İnstitutunda kimlər tərəfindən hazırlanıb və Elnur Əliyevin imza və ya təsdiq rolu olubmu?
10. Elnur Əliyev, Nihad Hənifəyev və Zamiq Məmmədov arasında göstərilən keçmiş “Kaspi” əmək münasibətləri hansı ilkin sənədlərlə təsdiqlənir və satınalma qərarlarına faktiki təsiri olubmu?
ŞÜBHƏLİ MƏQAMLARDAN ƏLDƏ OLUNAN NƏTİCƏLƏR...
BİRİNCİ MƏQAM:
95319 və 96249 nömrəli, portalda 316744 və 317477 ID-ləri ilə qeydiyyata alınan iki tenderin mal siyahıları adi texniki tələblərdən daha çox konkret məhsullar kataloqunu xatırladır.
Xüsusilə ikinci tenderin ilk 90 mövqeyində “Flashforge Adventurer AD5M Pro”, “Newline TruTouch”, “VinciBot Creator Kit”, “BBC micro CZ0393”, “Snapmaker A250”, “Matatalab Pro”, “Geeetech A20T”, “Tello”, “VEX” və digər konkret marka və modellər göstərilib. Sənədlərdə “və ya ekvivalent” ifadəsinin görünməməsi rəqabətin məhdudlaşdırılması ilə bağlı ciddi suallar yaradır və “Dövlət satınalmaları haqqında” Qanunun 22.3-cü maddəsi baxımından araşdırılmalıdır.
İKİNCİ MƏQAM:
İki tender üzrə qalib yalnız “JBA GROUP” MMC olub. Müqavilələrin ümumi məbləği isə 11 milyon 533 min 949 manatdır.
ÜÇÜNCÜ MƏQAM:
Bu tenderlərdə əsas suallardan biri “JBA GROUP”un avadanlıqları hansı şirkətlərdən aldığıdır. Nihad Hənifəyev, “İSTEAM” MMC və digər şəxslərlə bağlı irəli sürülən təchizat əlaqələrinin olub-olmadığı müqavilələr, gömrük sənədləri, elektron qaimələr və bank ödənişləri əsasında yoxlanmalıdır.
DÖRDÜNCÜ MƏQAM tender prosesində vəzifəli şəxslərin roludur. Satınalan təşkilatın rəhbəri Valeh Mirzalıyevin idarəetmə və nəzarət məsuliyyəti, texniki siyahıların Təhsil İnstitutunda hazırlanması və ya təsdiqlənməsi təsdiqlənərsə, Elnur Əliyevin prosesdəki rolu, Nihad Hənifəyev, Zamiq Məmmədov daxil olmaqla, bu şəxslərin ümumilikdə yaxın əlaqələri və işbirlikləri araşdırılmalıdır.
Müəllif: Samir Feyruzov - "DİA-AZ"