Bu gün Bakının Mirmahmud Kazımovski küçəsinin Mir Cəlal küçəsindən Cavad xan küçəsinə qədər olan hissəsində nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti məhdudlaşdırılacaq.

Bu barədə Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi (AAYDA) məlumat yayıb.

Məhdudiyyət saat 22:00-dan təmr işləri bitənə qədər tətbiq ediləcək. Sürücülərdən qeyd olunan müddətdə alternativ yollardan istifadə etmələri və aparılan təmir işlərinə anlayışla yanaşmaları xahiş olunur.

Xətai Rayon Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Birliyinin rəisi Fəxrəddin Məmmədovun adı ətrafında daha əvvəl yayılan əmlak və işçi narazılığı ilə bağlı iddialar səngiməmiş, bu dəfə redaksiyamıza rayon sakinindən yeni şikayət daxil olub. Ayrı-ayrı vaxtlarda gündəmə gələn hadisələrin hər birində eyni qurumun – Xətai Rayon Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Birliyinin adının hallanması isə artıq təsadüfi görüntüdən çox, idarəçiliklə bağlı ciddi suallar doğuran mənzərə yaradır.

Xətai rayonu, Ramiz Quliyev küçəsi 2B ünvanında yaşayan Rəşad Hacıyev redaksiyamıza müraciət edərək bildirib ki, gecə saat 23:50 radələrində yaşadığı mənzilin qapısı qəfil və çox sərt şəkildə döyülməyə başlayıb. Şikayətçinin sözlərinə görə, gecənin həmin vaxtında baş verən hadisə ev sakinlərində ciddi təşviş və narahatlıq yaradıb.

Rəşad Hacıyev bildirir ki, qapının arxasında Xətai Rayon Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Birliyinin əməkdaşı Rəşad Quliyevi gördükdən sonra ondan gecənin bu saatında ailəni narahat etməsinin səbəbini soruşub.

BakuNews.az-ın etibarlı mənbələrdən əldə etdiyi məlumata görə, Rəşad Quliyev Xətai Rayon Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Birliyində mühəndis vəzifəsində çalışır.

Vətəndaşın sözlərinə görə, mühəndis Rəşad Quliyev ona bildirib ki, idarənin daş hasarının çöl hissəsində saxladığı avtomobil ərazidən götürülməlidir. Buna səbəb isə həmin əraziyə daha əvvəl sökülmüş dəmir qaraj konstruksiyasının yerləşdirilməsinin nəzərdə tutulması olub.

Məsələ də məhz burada sual doğurur.

Əgər Xətai MKTB-nin həmin ərazidə gecə saatlarında hər hansı daşınma və ya konstruksiya yerləşdirmək planı var idisə, vətəndaş niyə gündüz saatlarında xəbərdar edilməyib?

- Niyə həmin ərazi əvvəlcədən nəzarətə götürülməyib?

- Niyə avtomobillərin saxlanmasının müvəqqəti qadağan edildiyini göstərən xəbərdarlıq nişanı və ya məlumat lövhəsi yerləşdirilməyib?

- Niyə bir kommunal qurumun təşkilati işinin düzgün qurulmamasının əziyyətini gecə saat 23:50-də öz evində istirahət edən sakin çəkməlidir?

- Dəmir konstruksiyanın daşınması doğrudanmı o qədər təxirəsalınmaz məsələ olub ki, bunun üçün vətəndaşın gecəyarısı qapısı döyülməli idi?

Üstəlik, söhbət sıravi və təsadüfi şəxsdən deyil. Redaksiyanın etibarlı mənbələrdən əldə etdiyi məlumata görə, vətəndaşın qapısına gedən Rəşad Quliyev həmin kommunal qurumda mühəndis vəzifəsində çalışır. Bu isə məsuliyyət məsələsini daha da aktuallaşdırır.

- Mühəndis Rəşad Quliyev gecə saat 23:50-də vətəndaşın qapısına kimin göstərişi ilə gedib?

- Bu, Xətai MKTB rəhbərliyinin tapşırığı olub, yoxsa əməkdaş öz təşəbbüsü ilə hərəkət edib?

- Əgər göstəriş rəhbərlik tərəfindən verilibsə, nə üçün vətəndaşa gündüz saatlarında zəng etmək, xəbərdarlıq etmək və ya ərazidə müvafiq nişan yerləşdirmək əvəzinə gecəyarısı mənzilin qapısını döymək üsulu seçilib?

Rəşad Hacıyev baş verənləri özünə və ailəsinə qarşı hörmətsizlik kimi qiymətləndirir. Onun sözlərinə görə, qapının gecə saatlarında sərt şəkildə döyülməsi ailə üzvlərində ciddi stress və həyəcan yaradıb.

Burada söhbət təkcə avtomobilin bir yerdən başqa yerə çəkilməsindən getmir. Dövlət və ya kommunal xidmət funksiyası həyata keçirən qurumun əməkdaşı ilə vətəndaş arasındakı münasibətin hansı çərçivədə qurulmasından gedir. Vətəndaşa xidmət göstərməli olan idarənin əməkdaşı onun rahatlığını pozan tərəfə çevrilirsə, artıq həmin qurumda idarəçilik və əməkdaşların davranış qaydaları barədə suallar yaranır.

Ən diqqətçəkən məqam isə budur ki, Fəxrəddin Məmmədovun rəhbərlik etdiyi Xətai Rayon Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Birliyinin adı bundan əvvəl də müxtəlif narazılıqlarda hallanıb.

Bir müddət əvvəl Xətai rayonunda təmizlik işlərində çalışan bir qrup süpürgəçi qadının narazılığı mediada gündəmə gəlmişdi. Həmin şəxslər maaşlarının 750 manatdan 500 manata endiriləcəyinin onlara bildirildiyini iddia etmiş, bunun səbəbinin açıqlanmadığını demişdilər.

Şikayətçi qadınlar kommunal təsərrüfatda yalnız küçə süpürməklə kifayətlənmədiklərini, onlara müxtəlif ağır işlərin də gördürüldüyünü bildirərək “süpürgəçinin puluna göz dikən məmur kimdir?” sualını səsləndirmişdilər.

Bir tərəfdə küçədə fiziki əməklə çalışan qadınların maaşının azaldılması ilə bağlı şikayətlər, digər tərəfdə isə həmin qurumun rəhbərinin adına yüz minlərlə manatlıq əmlakın olması barədə mediada yayılan məlumatlar ictimaiyyət üçün təbii olaraq suallar yaradır.

Mediada daha əvvəl yayılan məlumatlara görə, Sabunçu rayonu, Bakıxanov qəsəbəsi, Murad Nağıyev küçəsi, giriş 114 ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsinin Xətai Rayon Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Birliyinin rəisi Fəxrəddin Məmmədovun adına sənədləşdirildiyi bildirilib.

Həmin məlumatlarda obyektin sənədlərdə təxminən 50 kvadratmetr göstərildiyi, faktiki sahəsinin isə daha böyük olduğu iddia edilib. Obyektin bazar qiymətinin 250-300 min manat civarında qiymətləndirildiyi də mediada yer alan məlumatlar sırasındadır.

Məsələ ilə bağlı daha əvvəl Xətai Rayon Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Birliyindən verilən açıqlamada sözügedən qeyri-yaşayış sahəsinin Fəxrəddin Məmmədova məxsus olduğu təsdiqlənib, lakin həmin obyektin fəaliyyət göstərmədiyi bildirilib.

Əlbəttə, hər hansı vəzifəli şəxsin adına daşınmaz əmlakın olması avtomatik olaraq qanun pozuntusu demək deyil. Eyni zamanda əmlaka sahibliklə sahibkarlıq fəaliyyəti arasında da hüquqi baxımdan bərabərlik işarəsi qoymaq olmaz. Lakin yüksək vəzifə daşıyan şəxslərin əmlakı, həmin əmlakın əldə olunma mənbələri və ondan hansı məqsədlə istifadə edilməsi ictimai maraq doğurursa, ən düzgün yol bu suallara şəffaf və əsaslandırılmış cavab verməkdir.

İndi isə əvvəlki əmlak və süpürgəçilərin maaşları ilə bağlı narazılıqların üzərinə daha bir hadisə – kommunal qurumun mühəndisinin gecə saat 23:50-də vətəndaşın qapısına getməsi ilə bağlı şikayət əlavə olunur.

- Kommunal qurumun işi insanların yaşayış şəraitini yaxşılaşdırmaq, küçələrin, binaların və ümumi istifadə sahələrinin normal vəziyyətini təmin etməkdir. Vətəndaşın gecəyarısı qapısının döyülərək narahat edilməsi isə bu xidmət anlayışının hansı məntiqinə sığır?

BakuNews.az olaraq Xətai Rayon Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Birliyinin rəisi Fəxrəddin Məmmədova açıq suallar ünvanlayırıq:

- Mühəndis Rəşad Quliyevin gecə saat 23:50-də vətəndaş Rəşad Hacıyevin yaşadığı mənzilə getməsi barədə göstərişi kim verib?

- Əgər ərazidə avtomobillərin saxlanılması görüləcək işlərə maneə yaradırdısa, niyə sakinlər bu barədə gündüz saatlarında xəbərdar edilməyiblər?

- Niyə ərazidə müvafiq xəbərdarlıq və ya qadağanedici nişan yerləşdirilməyib?

- Rəşad Quliyevin vətəndaşla davranışı və gecə saatlarında mənzilə getməsi ilə bağlı xidməti araşdırma aparılacaqmı?

- Süpürgəçilərin maaşlarının 750 manatdan 500 manata endirilməsi ilə bağlı daha əvvəl səsləndirilmiş iddialara rəhbərlik hansı cavabı verir?

- Fəxrəddin Məmmədova məxsus olduğu qurum tərəfindən təsdiqlənən Bakıxanov qəsəbəsindəki qeyri-yaşayış sahəsi hazırda hansı məqsədlə istifadə olunur və orada sahibkarlıq fəaliyyəti həyata keçirilirmi?

Bir idarənin fəaliyyətini yalnız küçələrin süpürülməsi, tullantıların daşınması və binaların ətrafının təmizlənməsi ilə ölçmək olmaz. Vətəndaşa münasibət, işçinin əmək hüquqlarına yanaşma, idarəçilik mədəniyyəti, əməkdaşların davranışı və ictimai suallar qarşısında şəffaflıq da həmin rəhbərliyin fəaliyyət göstəricisidir.

BakuNews.az olaraq məsələdə adı çəkilən Xətai Rayon Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Birliyinin, qurumun rəisi Fəxrəddin Məmmədovun və mühəndis Rəşad Quliyevin mövqeyini dərc etməyə hazırıq.

BnTv.az

Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin nəzdində fəaliyyət göstərən İnşaat Kollecində vəziyyətlə bağlı redaksiyamıza daxil olan müraciət bir sıra ciddi iddiaları gündəmə gətirib. İddialar kollecdə idarəçilikdən tutmuş əməkdaşlar arasında münasibətlərə, maddi yardım və mükafatların bölüşdürülməsindən tələbələrin imtahan prosesinə, “Yay məktəbi”ndən kadr ixtisarlarına qədər bir çox məsələləri əhatə edir. Redaksiyamız məsələni yerində araşdırıb, Kollec rəhbərliyinin mövqeyini öyrənməyə çalışsa da, səsləndirilən iddiaların bir qismi ilə bağlı suallar açıq qalıb.

Redaksiyamıza müraciət edən şəxsin sözlərinə görə, yeni rəhbərliyin fəaliyyətə başlamasından sonra İnşaat Kollecində idarəçilik üslubunda ciddi dəyişikliklər baş verib. İddia olunur ki, kollecdə direktor Şəhla Abbasova, tədris işləri üzrə direktor müavini Sevda Həsənova və təlim-tərbiyə işləri üzrə direktor müavini Şamama Əmirovanın ətrafında müəyyən əməkdaşlardan ibarət qrup formalaşıb.

Şikayətçinin iddiasına görə, bunun nəticəsində kollektiv daxilində rəhbərliyə yaxın hesab olunan əməkdaşlarla digər işçilər arasında münasibətlərdə fərq yaranıb.

Məsələnin diqqət çəkən tərəfi isə ondan ibarətdir ki, redaksiyaya daxil olan müraciət yalnız kollektivdaxili münasibətlərdən ibarət deyil. Səsləndirilən iddiaların mühüm hissəsi kollecin maliyyə vəsaitlərinin bölüşdürülməsi ilə bağlıdır.

Maddi yardım və mükafatlar: kimlər daha çox yararlanır?
Şikayətçinin ən ciddi iddialarından biri kollecin daxili büdcəsi hesabına əməkdaşlara maddi yardım və mükafatların verilməsi ilə bağlıdır.

İddia olunur ki, bəzi əməkdaşlara əməkhaqqının iki misli həcmində maddi yardım göstərilib. Bununla yanaşı, həmin şəxslərə müxtəlif vaxtlarda əlavə mükafatların da verildiyi bildirilir.

Şikayətçinin sözlərinə görə, bu ödənişlər direktorun imzaladığı xüsusi əmrlər əsasında həyata keçirilib.

Daha ciddi iddia isə ondan ibarətdir ki, kollecin büdcəsi hesabına maddi yardım və mükafatların əsasən rəhbərliyə yaxın olduğu bildirilən eyni şəxslər arasında bölüşdürüldüyü, digər əməkdaşların isə bu ödənişlərdən kənarda saxlanıldığı iddia olunur.

Redaksiyaya təqdim edilən məlumatlarda maddi yardım və mükafatların davamlı olaraq verildiyi iddia olunan şəxslərin siyahısında kollecin bir sıra rəhbər və məsul vəzifələrində çalışan əməkdaşların adları çəkilir.

Bu siyahıda Kollecin direktoru Şəhla Abbasova, direktorun tədris işləri üzrə müavini Sevda Həsənova, təlim-tərbiyə işləri üzrə direktor müavini Şamama Əmirova, hüquqşünas Aynurə Səlimova, Həmkarlar Təşkilatının sədri Səbinə Danyarbəyli, mühasib Elnarə Əliyeva, arxiv müdiri Könül Məmişov, sənədlərlə iş üzrə mütəxəssis Fatimə Şahmarova, Keyfiyyətin Təminatı Şöbəsinin müdiri Günay Məmmədova, İKT üzrə mütəxəssis İlkin Yusubov, hərbi hazırlıq üzrə mütəxəssis Şaiq Vəliyev, İctimai Əlaqələr bölməsinin rəhbəri Leyla Hüniyeva, metodist Zülfiyyə Əliyeva, operator Çinarə Məmmədova və psixoloq Günay Təhməzovanın adları qeyd olunur.

Şikayətçilnin bu şəxslərin kollecin büdcəsi hesabına mütəmadi maddi yardım və mükafat aldıqlarını iddia edirlər.

Müraciətdə diqqət çəkən digər məqam isə kollecin təchizat üzrə direktor müavini Həbib Dərgahovun bu ödənişlərdən kənarda saxlanıldığı barədə iddiadır.

Şikayətçinin təqdim etdiyi məlumata görə, rəhbərliyə yaxın olduğu bildirilən şəxslərin maddi yardım və mükafatlarla təmin edildiyi halda, Həbib Dərgahovun eyni imkanlardan yararlanmadığı iddia olunur.

Təbii ki, bu məlumatların həqiqiliyinin müəyyənləşdirilməsi üçün müvafiq maliyyə sənədlərinin və direktorun əmrlərinin araşdırılması vacibdir.

Əgər iddialar təsdiqini taparsa, burada söhbət artıq sadəcə əməkdaşlar arasındakı münasibətlərdən deyil, kollecin maliyyə vəsaitlərinin bölüşdürülməsi prinsiplərindən gedəcək.

“Yay məktəbi” və tələbələrdən alındığı iddia edilən 500-700 manat
Kollecdə vəziyyətlə bağlı müraciətdə tələbələrin imtahan prosesi ilə əlaqədar da ciddi iddialar səsləndirilir.

Şikayətçinin bildirdiyinə görə, qış sessiyasında imtahandan kəsilən tələbələr üçün fərdi qruplar yaradılıb. Daha sonra isə yay sessiyası çərçivəsində “Yay məktəbi” təşkil olunub.

İddia edilir ki, tələbələrdən bu proqramlarda iştirak üçün 500-700 manat arasında ödəniş alınıb.

Məsələnin daha diqqətçəkən tərəfi isə müəllimlərin bu prosesdə fəaliyyətinin necə rəsmiləşdirilməsi ilə bağlıdır.

Şikayətçi bildirir ki, fərdi qruplarda və “Yay məktəbi”ndə dərs deyən müəllimlərdən saat hesabı əməkhaqqı almadan, könüllülük əsasında işləmələri barədə ərizə alınıb.

İddialara görə, müəllimlərin gördükləri iş “könüllülük” kimi rəsmiləşdirilsə də, tələbələrdən alınan vəsait kollecin daxili büdcəsinə daxil edilən vəsait kimi rəsmiləşdirilib.

Daha sonra isə həmin vəsaitin müxtəlif formalarda, o cümlədən maddi yardım və mükafat şəklində müəyyən əməkdaşlara ödənildiyi iddia olunur.

Bu iddia xüsusilə ciddi araşdırma tələb edir. Çünki burada söhbət həm tələbələrdən alınan vəsaitdən, həm müəllimlərin əməyinin rəsmiləşdirilməsindən, həm də həmin pulların sonrakı istifadəsindən gedir.

Kollecdə kadr siyasəti də narazılıq doğurur
Redaksiyaya daxil olan müraciətdə kollecdə aparıldığı iddia olunan kadr dəyişiklikləri və ixtisarlarla bağlı da məlumatlar yer alır.

Şikayətçinin bildirdiyinə görə, direktor Şəhla Abbasovanın vəzifəyə təyin olunmasından sonra “islahat” adı altında bir sıra əməkdaşların işdən çıxarılması həyata keçirilib.

İddia olunur ki, bu proses nəticəsində altı əməkdaş ixtisar adı ilə işdən azad edilib.

Lakin müraciətdə bununla bağlı daha diqqətçəkən iddia da səsləndirilir. Bildirilir ki, işdən azad edilən əməkdaşların tutduğu vəzifələrə cəmi bir neçə gün sonra yeni şəxslər təyin olunub.

Əgər bu məlumat təsdiqlənərsə, ixtisarların real səbəbləri ilə bağlı ciddi suallar ortaya çıxır. Çünki hər hansı ştatın həqiqətən ixtisar edilməsi həmin vəzifəyə qısa müddət sonra yeni şəxsin təyin olunması ilə bağlı ziddiyyət yarada bilər.

Şikayətçinin sözlərinə görə, məsələ bununla da yekunlaşmayıb. Onun bildirdiyinə əsasən, sentyabr ayında daha səkkiz əməkdaşa ixtisarla bağlı xəbərdarlıq edilib.

Kollecdə kadr siyasətinin hansı prinsiplərlə həyata keçirildiyi və əməkdaşlarla əmək müqavilələrinə hansı əsaslarla xitam verildiyi də araşdırılmalı məsələlər sırasındadır.

Vəzifələr və faktiki görülən işlər
Müraciətdə bəzi əməkdaşların tutduqları vəzifələrə uyğun fəaliyyət göstərməməsi barədə də iddialar yer alır.

Belə ki, psixoloq vəzifəsində çalışdığı bildirilən Günay Təhməzovanın faktiki olaraq kollecdə katibə funksiyasını yerinə yetirdiyi iddia olunur.

Həmçinin hüquqşünas Aynurə Səlimovanın imtahan prosesində müəyyən texniki işlərə cəlb edilməsi barədə məlumat səsləndirilir.

Kollektivdə münasibətlər və Pedaqoji Şura ilə bağlı iddialar
Redaksiyaya daxil olan müraciətdə kollektiv daxilində münasibətlərlə bağlı da narazılıqlar ifadə olunur.

Şikayətçinin sözlərinə görə, Pedaqoji Şuranın bəzi iclaslarında əməkdaşlarla kobud şəkildə danışıldığı və hətta müəyyən şəxslərin təhqiramiz ifadələrlə hədəfə alındığı iddia edilir.

Belə iddialar təsdiqlənəcəyi halda, məsələ təkcə kollektivdaxili münasibət kimi qiymətləndirilə bilməz.

Çünki təhsil müəssisəsində rəhbərliklə əməkdaşlar arasındakı münasibət həm iş mühitinə, həm də təhsil prosesinə birbaşa təsir edən amillərdən biridir.

Qarşı tərəfin fikirini öyrənmək münasibəti ilə, Kollecin rəhbərliyə müraciət etsəkdə, lakin bütün cavabları ala bilmədik
Redaksiyamız səsləndirilən iddiaları yalnız müraciətçinin təqdim etdiyi məlumatlarla kifayətlənərək yayımlamaq niyyətində olmayıb.

Məsələni yerində araşdırmaq üçün İnşaat Kollecinə yollanılıb və rəhbərliklə görüş keçirilib.

Ünvanladığımız sualların bir qismini Kollecin hüquqşünası Aynurə Səlimova cavablandırmağa çalışıb.

Səlimova özü ilə bağlı səsləndirilən bəzi iddialara münasibət bildirsə də, direktor və direktor müavinləri barədə səsləndirilən iddiaların onların özləri tərəfindən cavablandırılmalı olduğunu bildirib.

Nəticədə redaksiyanın ünvanladığı bir sıra mühüm məsələlərə birbaşa cavab almaq mümkün olmayıb.

Bu isə araşdırmanın qarşısında yeni suallar qoysa da, əsas məsələ dəyişmir: səsləndirilən iddiaların əksəriyyəti sənədlər üzərindən araşdırılmalıdır.

Milli TV olaraq qeyd edirik ki, yazıda səsləndirilən məlumatlar redaksiyamıza müraciət edən şəxsin iddialarıdır. Redaksiyamız bu iddiaları əvvəlcədən təsdiqlənmiş fakt kimi təqdim etmir.

Millitv.info

Mingəçevirdə kommunal ödənişlərlə bağlı narazılıqların yeni ünvanı formalaşıb. Söhbət MilliÖN ödəniş terminallarından gedir.

Şəhər sakinlərinin sözlərinə görə, bir sıra ərazilərdə MilliÖN aparatlarının sayı əhalinin real tələbatına uyğun deyil. Xüsusilə kommunal ödənişlərin edildiyi günlərdə terminalların qarşısında uzun növbələr yaranır, vətəndaşlar vaxt itirir, bəzi hallarda isə ödənişi həyata keçirmək üçün başqa ərazilərə getməli olurlar.
Bu vəziyyət bir sualı aktuallaşdırır: Əgər ödəniş sistemlərinin əsas məqsədi vətəndaşın vaxtına qənaət etməkdirsə, niyə Mingəçevirdə insanlar sadə kommunal ödəniş üçün növbəyə dayanmalıdır?
Şirkətin strategiyası ilə regiondakı reallıq arasında boşluq
MilliÖN özünü Azərbaycanda elektron ödəniş sistemləri bazarının lideri kimi təqdim edir. Şirkətin rəsmi məlumatına əsasən, şəbəkədə 150-dən artıq şirkət və 500-dən artıq xidmət növü mövcuddur, terminalların sayı isə 2500-dən çoxdur. Terminallar müxtəlif bölgələrdə, supermarketlərdə, banklarda, dövlət qurumlarında, metro stansiyalarında və digər məkanlarda yerləşdirilib.
Şirkətin təqdim etdiyi strategiyanın məntiqi sadədir: "Hər şey bir ödəmə nöqtəsində”.
Amma Mingəçevirdə ortaya çıxan mənzərə bu strategiyanın bütün şəhərlərdə eyni effektivliklə işləmədiyi barədə suallar yaradır.
Çünki terminalın ölkə üzrə sayının çox olması hələ onun konkret şəhərdə və konkret məhəllədə kifayət qədər olması demək deyil.
Bakı, Gəncə və digər iri şəhərlərlə yanaşı, Mingəçevir kimi böyük sənaye və yaşayış şəhərlərində də əhalinin gündəlik ödəniş ehtiyacları ayrıca hesablanmalıdır.
Əhali çoxdursa, ödəniş tələbi yüksəkdirsə, terminal infrastrukturu da həmin yükə uyğun qurulmalıdır.
Problem yalnız terminal sayında deyil
Məsələyə bir qədər geniş baxmaq lazımdır.
Kommunal ödəniş sistemi vətəndaş üçün nə qədər sadə görünürsə, onun arxasında bir o qədər böyük infrastruktur dayanır. Elektrik, qaz, su, internet, telefon və digər xidmətlər üzrə ödənişlərin vaxtında qəbul edilməsi və abonentin hesabında düzgün əks olunması vacibdir.
MilliÖN hazırda kommunal xidmətlər, mobil operatorlar, bank xidmətləri, dövlət ödənişləri və çoxsaylı digər xidmətləri təqdim edir.
Deməli, terminal sıradan çıxanda və ya qarşısında növbə yarananda vətəndaşın alternativi olmalıdır.
Əgər həmin ərazidə ikinci terminal yoxdursa, mobil tətbiqdən istifadə etməyən vətəndaş faktiki olaraq bir aparatın qarşısında gözləməyə məcbur qalır.
Bu isə rəqəmsallaşmanın əsas fəlsəfəsinə ziddir.
Yaşlı insanlar üçün vəziyyət daha çətindir
Problemin başqa bir tərəfi də sosial məsələdir.
Mingəçevirdə bütün vətəndaşların bank tətbiqlərindən, mobil ödəniş sistemlərindən və internet bankçılıq xidmətlərindən eyni səviyyədə istifadə etdiyini düşünmək doğru olmaz.
Xüsusilə yaşlı insanlar üçün terminal hələ də ən əlçatan ödəniş vasitələrindən biridir.
Ona görə də "mobil tətbiqdən istifadə edin” yanaşması problemin tam həlli sayıla bilməz.
Rəqəmsallaşma vətəndaşı seçimdən məhrum etmək yox, ona daha çox seçim vermək deməkdir.
Maraqlıdır: tələbat necə hesablanır?
MilliÖN tərəfindən terminalların yerləşdirilməsi zamanı əhalinin çox istifadə etdiyi məkanlar və digər kriteriyaların nəzərə alındığı barədə əvvəlki rəsmi açıqlamalarda məlumat verilib.
Bu baxımdan Mingəçevirdə ortaya çıxan mənzərə yeni suallar doğurur:
Terminalın yerləşdirilməsi zamanı şəhərin əhalisinin sayı, məhəllələr üzrə abonentlərin sayı, aylıq ödənişlərin həcmi və gün ərzində terminala düşən yük nəzərə alınırmı?
Əgər nəzərə alınırsa, niyə bəzi nöqtələrdə uzun növbələr yaranır?
Əgər nəzərə alınmırsa, deməli, regionlar üzrə xidmət şəbəkəsinin yenidən optimallaşdırılmasına ehtiyac var.
2018-ci ildə də Mingəçevirdə oxşar problem yaşanmışdı
Maraqlıdır ki, bu məsələ tamamilə yeni deyil.
2018-ci ildə Mingəçevirdə e-Manat terminalları ilə bağlı sakinlərin şikayətləri mediada gündəmə gəlmişdi. Həmin vaxt bəzi terminalların pul qəbul etməməsi, bəzilərinin qəbz verməməsi və kommunal ödənişlər zamanı problemlər yaranması barədə məlumat yayılmışdı.
Deməli, məsələ yalnız bir günün və ya bir həftənin problemi kimi qiymətləndirilməməlidir.
Ödəniş infrastrukturu ilə bağlı narazılıqlar illər ərzində müxtəlif formalarda ortaya çıxırsa, artıq bunun sistemli şəkildə araşdırılması lazımdır.
Şirkət üçün həll yolu nə ola bilər?
Əslində problemin həlli o qədər də mürəkkəb deyil.
Birinci növbədə Mingəçevirdə terminal sıxlığı xəritəsi hazırlanmalıdır.
Hansı ərazidə neçə abonent var?
Həmin ərazidə ay ərzində neçə ödəniş həyata keçirilir?
Bir terminala gün ərzində orta hesabla neçə istifadəçi düşür?
Növbələr ən çox hansı saatlarda yaranır?
Neçə terminal texniki səbəbdən müvəqqəti fəaliyyətsiz qalır?
Bu sualların cavabları əsasında terminalların sayı və yerləşmə nöqtələri yenidən müəyyənləşdirilməlidir.
İkinci vacib məsələ ehtiyat terminal strategiyasıdır.
Bir terminal sıradan çıxırsa, onun əvəzinə yaxın məsafədə alternativ terminal olmalıdır.
Üçüncü məsələ isə 24/7 texniki monitorinqdir.
Terminalın işləməməsi şirkət üçün sadəcə texniki nasazlıq, vətəndaş üçün isə kommunal ödənişini vaxtında edə bilməmək deməkdir.
Daha bir həll: supermarket və xidmət məntəqələri ilə əməkdaşlığın artırılması
MilliÖN terminallarının supermarketlər, biznes mərkəzləri və digər insanların sıx olduğu məkanlarda yerləşdirilməsi şirkətin öz strategiyasında da qeyd olunur.
Mingəçevirdə bu model daha geniş tətbiq edilə bilər.
Böyük marketlərdə bir terminal əvəzinə iki və ya daha çox terminalın yerləşdirilməsi, yaşayış massivlərində əlavə məntəqələrin yaradılması və insanların gündəlik hərəkət etdiyi ərazilərdə terminal sayının artırılması növbələri əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.
Rəqəmsal alternativlər də gücləndirilməlidir
MilliÖN 2026-cı ildə terminallarda şəxsi kabinet funksiyasını təqdim edib. Bu funksiya istifadəçiyə müştəri kodlarını və nömrələri yadda saxlamağa, növbəti ödənişlərdə həmin məlumatlardan daha sürətli istifadə etməyə imkan verir.
Bu, müsbət addımdır.
Lakin rəqəmsal imkanların artırılması terminal problemini avtomatik həll etmir.
Çünki terminaldan istifadə edən insanların hamısı tətbiqdən istifadə etmir.
Şirkətin strategiyası "hamını rəqəmsallaşdırmaq” yox, hər iki qrupa xidmət göstərmək üzərində qurulmalıdır:
rəqəmsal ödəniş istifadəçilərinə — mobil və onlayn imkanlar,
nağd ödəniş edənlərə — kifayət qədər və işlək terminallar.
MilliÖN-dən gözlənti
Mingəçevirdə yaşayan vətəndaşın tələbi əslində çox sadədir:
Kommunal ödənişini etmək istəyir.
Terminal tapmaq istəyir.
Terminal işlək olsun istəyir.
Növbədə saatlarla dayanmaq istəmir.
Bunun üçün isə böyük bir islahat tələb olunmur.
Sadəcə xidmət şəbəkəsinin real istifadəçi yükünə uyğunlaşdırılması lazımdır.
MilliÖN ölkə üzrə geniş ödəniş infrastrukturu qurduğunu bildirir. Elə isə bu infrastrukturun regionlarda da eyni rahatlığı təmin etməsi vacibdir.
Mingəçevirdə yaranan növbələr şirkət üçün sadəcə narazılıq siqnalı deyil, həm də xidmət keyfiyyətinin ölçülməsi üçün göstəricidir.
Əgər bir terminalın qarşısında onlarla insan növbə gözləyirsə, problem vətəndaşın səbrində deyil.
Problem sistemin həmin nöqtədə tələbatı qarşılaya bilməməsindədir.
Rəqəmsal Azərbaycan qururuqsa, vətəndaş kommunal ödəniş etmək üçün növbədə dayanmalı deyil.
MilliÖN-ün qarşısında duran əsas məsələ də məhz budur: regionlarda rəqəmsal ödəniş imkanlarını sadəcə mövcud etmək yox, onları real olaraq əlçatan etmək.
7NEWS.az olaraq hesab edirik ki, Mingəçevirdə terminal şəbəkəsinin yenidən qiymətləndirilməsi, ehtiyac olan ərazilərdə əlavə MilliÖN aparatlarının quraşdırılması və texniki xidmətin gücləndirilməsi vətəndaşların haqlı narazılığını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.
Məsələ ilə bağlı MilliÖN-ün mövqeyini dərc etməyə hazırıq.

7NEWS.az

Gənclik metro stansiyasının yaxınlığında, Fətəli xan Xoyski küçəsi 5 ünvanında, Atatürk parkının qarşısında yerləşən “Kənddən Şəhərə” yarmarkasının yaxınlığında sərnişinlər üçün ciddi problem yaranıb.

Ərazidə aparılan tikinti işləri ilə əlaqədar avtobus dayanacağı sökülüb. Bu səbəbdən avtobus gözləyən insanlar yolun kənarında gözləməyə məcbur olurlar. Hazırda havanın isti və küləkli olması sərnişinlərin vəziyyətini daha da çətinləşdirir.

Dayanacağın olmaması xüsusilə yaşlı insanlar, uşaqlar və uzun müddət avtobus gözləməli olan sərnişinlər üçün narahatlıq yaradır. Əsas narahatlıq isə hava şəraitinin dəyişəcəyi ilə bağlıdır.

Qarşıdakı günlərdə yağış yağacağı təqdirdə sərnişinlərin avtobus gözləyərkən sığınacağı yer olmayacaq. Belə olan halda insanlar həm yağışın altında qalacaq, həm də yol kənarında təhlükəli ərazidə dayanmaq məcburiyyətində olacaqlar.

Xüsusilə tələbələrin Bakıya qayıtdığı və yeni tədris ilinin başladığı dövrdə sərnişin sayının artacağını nəzərə alsaq, dayanacağın olmaması ərazidə daha böyük narahatlığa səbəb ola bilər. Sərnişinlər bildirirlər ki, tikinti işləri davam etdiyi müddətdə ən azı müvəqqəti dayanacaq təşkil edilməlidir.

İnsanların avtobusa minmək və gözləmək üçün təhlükəsiz və hava şəraitindən qoruna biləcəyi bir yerə ehtiyacı var. Hazırda isə ərazidə dayanacağın nə zaman bərpa olunacağı və ya sərnişinlər üçün müvəqqəti dayanacaq yaradılıb-yaradılmayacağı məlum deyil.(“Cebheinfo.az” )

Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Eldar Əzizov Daşkənddə keçirilən Özbəkistan-Azərbaycan IV Regionlararası Forumunda çıxışı zamanı diqqətçəkən bir açıqlama verib. Deyib ki: “Son 20 ildə şəhərə 200 milyard dollardan çox investisiya yatırılıb. Bu proses davam edir və inkişaf edir”.

E.Əzizovun bu açıqlaması təəccüblə qarşılanır və suallar doğurur. Son 20 ildə paytaxta 200 milyard dollar investisiya ayrılıbsa, məsələn, nəyə xərclənib bu vəsait? Əgər həqiqətən bu miqdarda vəsait qoyulubsa, niyə paytaxt yağışa təslim olur, şəhər sel sularına qərq olur? İnvestisiya təkcə şəhərin işıqlandırılmasına, bayram günləri küçələrin bəzədilməsinə, abadlıq işlərinəmi xərclənib? Bəlkə də investisiyanın əsas hissəsi binaların fasadlarının və dam örtüklərinin “əsaslı” təmirinə xərclənib. Son illər paytaxtda pansionata bənzər yaşayış binalari “əmələ gəldi”. Binaların fasadı tez alışan, yanğına davamsız poliuretan və ya polietilen nüvəli alkopan materiallarla üzləndi. BŞİH icra etməli olduğu işlərə infrastrukturun yenilənməsi, yararsız kommunikasiya xətlərinin dəyişdirilməsi daxildirsə də, bu, çox da gözə dəymir. Bəs nəyə xərclənib 200 milyard dollarlıq investisiya?

Sosial məsələlər üzrə ekspert İlqar Hüseynli ilə məsələyə aydınlıq gətirməyə çalışdıq:

- Demək olar ki, son 20 il ərzində Bakı şəhəri bütövlükdə bizim gözümüzün qarşısında dəyişib. İnvestisiya məsələsinə gəldikdə isə burada baxmaq lazımdır ki, söhbət investisiyanın hansı hissəsindən gedir. Məncə, investisiyaları qruplaşdırmaq lazımdır.

Birincisi, dövlət büdcəsindən ayrılan və dövlət vəsaiti hesabına həyata keçirilən layihələr var.

İkincisi, beynəlxalq investorların cəlb edilməsi, xarici investisiyaların gətirilməsi yolu ilə həyata keçirilən layihələrdir.

Üçüncüsü isə yerli biznes şirkətlərinin həyata keçirdiyi investisiya layihələridir.

Əgər sırf yerli şirkətlərin qoyduğu investisiyaları nəzərə alsaq, burada əsasən binaların, çoxmərtəbəli yaşayış binalarının tikintisini görürük. Hazırda Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin sərəncamları əsasında həyata keçirilən pilot layihələr də var. Bu layihələr çərçivəsində sovetlər dönəmindən qalan köhnə yaşayış binaları sökülür və onların yerində yeni binalar tikilir. Bütün bunlar əsasən özəl şirkətlər tərəfindən həyata keçirilir və burada dövlət büdcəsinin birbaşa payı yoxdur.

Digər tərəfdən, məsələn, Heydər Əliyev Mərkəzi və dövlət sifarişi ilə tikilmiş digər binalar var. Onların maliyyələşdirilməsi dövlət büdcəsi hesabına həyata keçirilib. Burada da, əlbəttə, böyük investisiya qoyuluşlarından söhbət gedir.

Azərbaycanda xarici dövlətlərin və xarici iş adamlarının qoyduğu investisiyalara gəldikdə isə, mənim bildiyim qədər, burada Türkiyənin qoyduğu investisiyalar daha böyük paya malikdir.

Xarici investisiyaların cəlb olunması məsələsində isə son dövrlərdə, xüsusilə 44 günlük müharibədən sonra, Azərbaycanda sabitliyin bərqərar olduğu dövrdə müəyyən investisiyalar həyata keçirilib. Bu investisiyaların əhəmiyyətli hissəsi neft-qaz sektoruna yönəldilib. Bu isə təkcə Bakı şəhərini deyil, Bakı ətrafındakı əraziləri də əhatə edir. Məsələn, Ağ Şəhər layihəsi bu qəbildən olan ən böyük layihələrdən biridir. Vaxtilə burada neftayırma zavodları, müxtəlif sənaye müəssisələri və liman infrastrukturu yerləşirdi. Daha sonra bu ərazilərdən həmin obyektlər köçürüldü və yeni şəhərsalma layihələri həyata keçirilməyə başlandı. Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının Ələt qəsəbəsində yaradılması da bu prosesin mühüm hissəsidir. Nəticə etibarilə həm söküntü işləri, həm də yeni Ağ Şəhər layihəsi Bakı üçün kifayət qədər cəlbedici layihələrdir.

İ.Hüseynli qeyd etdi ki, bütün bunlarla yanaşı, eyni zamanda 200 milyard dollara yaxın olduğu bildirilən investisiyaların hansı hissəsinin dövlət büdcəsindən maliyyələşdirildiyi dəqiq müəyyənləşdirilməlidir:

- Düşünürəm ki, bizim üçün əsas məqsəd dövlət büdcəsi vəsaitlərini deyil, daha çox yerli və beynəlxalq şirkətləri investisiyaya cəlb etmək olmalıdır. Lakin Bakı şəhərinə kütləvi şəkildə yeni investisiyaların cəlb edilməsini və şəhərin investisiya baxımından daha da cəlbedici edilməsini stimullaşdırmaq, mənə elə gəlir ki, artıq o qədər də məqsədəuyğun deyil. Çünki Bakı şəhəri onsuz da kifayət qədər yüklənib, böyüyüb və intensiv şəkildə tikilib. Bu baxımdan hesab edirəm ki, investisiya təşviqlərini daha çox regionlara yönəltmək lazımdır. Xüsusilə Qarabağın bərpası, yeni şəhərlərin salınması və tikinti imkanlarının genişləndirilməsi baxımından bu istiqamətdə böyük potensial var.

İ.Hüsenyli qeyd etdi ki, 200 milyard dollar çox böyük rəqəmdir. Əgər bu vəsaitin əhəmiyyətli hissəsi dövlət büdcəsindən ayrılıbsa, onun hesabatı da verilməlidir; bu vəsaitlər nələrə sərf olunub:

- Əgər keçmiş tarixi binaların fasadlarının yenilənməsi və ağardılması, Bakı şəhərinin asfalt yollarının dəfələrlə sökülüb yenidən çəkilməsi, kanalizasiya sistemlərinin yararsız vəziyyətə düşməsi ilə bağlı xərclər də bu məbləğin içərisinə daxildirsə, bütün bunları nəzərə almaq lazımdır. Bəzən bu investisiyaların özləri də bizim üçün çox ciddi problemlər yaradıb. Birincisi, Bakı şəhəri həddindən artıq yüklənib və artıq biz tıxaclarla mübarizə aparırıq. Vaxtında bu investisiyaları Bakı şəhərinin özünə deyil, məsələn, Bakı-Sumqayıt, Bakı-Şamaxı istiqamətlərindəki boş ərazilərdə yeni şəhərsalma layihələrinin həyata keçirilməsinə yönəltmək daha məqsədəuyğun olardı. Şəhərin inkişafını həmin istiqamətlərə yönəltmək, Bakının mərkəzini həddindən artıq yükləməkdən və nəqliyyat sıxlığı problemini daha da dərinləşdirməkdən daha səmərəli ola bilərdi. Eyni problem asfalt örtüyünün tez-tez yenilənməsində də özünü göstərir. Magistral yollarımızın bərbad vəziyyətə düşməsi, ekoloji baxımdan daha səmərəli olan elektrik nəqliyyat vasitələrinin - tramvayların və trolleybusların ləğv edilməsi, daha sonra isə həmin sistemlərin yerində yenidən müxtəlif yol layihələrinin həyata keçirilməsi ciddi suallar doğurur.

Bakı şəhərinin işıqlandırılması, işıq dirəklərinin quraşdırılması və digər bu kimi layihələrin bir çoxunda da ciddi yeyintilər və müəyyən anormallıqlar olduğu barədə fikirlər səslənir. Əgər bütün bunları həmin 200 milyard dolların içərisinə daxil etsək, burada maliyyə vəsaitlərinin düzgün və səmərəli xərclənməməsi ehtimalı da ortaya çıxır.

Bütün bunlar artıq müəyyən mənada keçmişdə qalıb və tarixdir. Bu proseslə bağlı kimi məsuliyyətə cəlb etmək, kimə irad bildirmək məsələsi isə kifayət qədər çətindir. 200 milyard dollar, doğrudan da, çox böyük rəqəmdir. Bu məbləğin hesabını soruşmaq üçün kifayət qədər instansiyalar olsa da, konkret olaraq məsul şəxsləri bu gün ortaya çıxarmaq və onlara hüquqi qiymət vermək çətin məsələdir. Məncə, bundan sonrakı xərcləmələrin və investisiyaların daha səmərəli həyata keçirilməsi barədə düşünməliyik. Əsas məqsəd bundan sonra yatırılan vəsaitlərin şəhərin real ehtiyaclarına uyğun, şəffaf və səmərəli şəkildə yönəldilməsini təmin etmək olmalıdır.

SHERG.az

Bu yaxınlarda Moskva restoranlarından birində baş verən qalmaqal, adi qiymə ətində at əti izlərinin tapılması ilə bağlı yerli medianı və sosial mediada dərhal gündəm oldu. Xəbərlər dövrəsini başlıqlar doldurdu və xəbər lentləri qızğın müzakirələrə çevrildi. Lakin bu informasiya fırtınası arasında vacib və məntiqi bir sual hələ də görünmürdü: niyə belə bir şey yalnız faktdan sonra, ət artıq üyüdülüb, bişirilib müştəriyə təqdim edildikdə üzə çıxır? Görünür, yerli media və tənzimləyici qurumlar “yanğınları” yüksək səs-küylə “söndürməkdə” ustadırlar, lakin inadkarlıqla ərzaq təhlükəsizliyinin təməlində tüstülənən tüstünü görməzdən gəlirlər.
Problemin sistemli təhlili əvəzinə, cəmiyyət yenidən boş-boş əxlaqi düşüncələrə qapıldı. Sanki heç kim bunun təcrid olunmuş sistemli bir uğursuzluq, yoxsa geniş yayılmış bir təcrübə olduğunu soruşmağı düşünməmişdi. Yoxlamalar sistemli profilaktik tədbirlərdən daha çox nümayiş üçün etiraza bənzəyir. Niyə xammal kimi ət mətbəxə çatmazdan əvvəl - kəsimxanalarda, topdansatış anbarlarında və paylama zamanı ciddi, güzəştsiz filtrasiyadan keçirilmir? Hökumət rəsmiləri və müfəttişlər bundan sonra çiyinlərini çəksələr də, bazar tədarükçülər və pərakəndə satıcılar arasında məsuliyyətin bulanıq olduğu qaranlıq qaydalarla işləməyə davam edir.

Bəzi şərhçilərin at ətinin mövcudluğunu müzakirə etmək üçün istifadə etdikləri isterik tonallıq xüsusi qınağa layiqdir. Xəbərlər təkəbbür dalğası ilə alovlanıb, sanki at əti yemək böyük günah, mənəvi çatışmazlıq və ya utancverici bir şeydir. Bu cür əsərlərin müəllifləri qonşu və qardaş türk respublikalarımızda at ətinin ənənəvi, gündəlik və yüksək hörmətə layiq bir qida olduğunu tamamilə unudublar. İstehlakçıların hüquqlarının qorunması adı altında digər xalqların qastronomik vərdişlərinə qarşı bu cür etinasız münasibət təkcə cahillik deyil, həm də türk dünyasının mədəni kontekstinə qarşı açıq şəkildə təhqiramizdir.

Əlbəttə ki, inqrediyentlərin dəyişdirilməsi və istehlakçıları aldatmaq mümkün olan ən sərt metodlarla mübarizə aparılmalı olan birbaşa cinayətdir. Lakin at ətinin özünə "gizli" və ya günahkar bir şey kimi yanaşmaq ictimai müzakirəni tamamilə kənar bir sahəyə yönəldən ucuz populizmdir. Problem heyvanın anatomik xüsusiyyətlərində deyil, biznes şəffaflığı və dürüstlüyü standartlarının açıq şəkildə pozulmasındadır. İstehlakçılar xüsusi olaraq at əti satıldığı üçün deyil, seçim hüququndan məhrum olduqları və məhsulun əsl tərkibinin gizlədildiyi üçün aldanıblar.

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) aktiv fəaliyyət göstərdiyi illər ərzində topdansatış səviyyəsində etibarlı, avtomatlaşdırılmış idarəetmə mexanizmləri çoxdan qurmalı idi. Şübhəli xammalın kotlet və ya kababa çevrilməsini və sonra media tamaşası təşkil etməsini gözləmək nəzarət ideyasını etibarsızlaşdıran arxaik bir yanaşmadır. Yoxlamalar cinayət izləri artıq ədviyyat və soğan kütləsində yox olduqdan sonra deyil, cəmdəklərin tədarükü və qəbulu mərhələsində aparılmalıdır.

Təəssüf ki, AQTA-nın yeni iş tərzi getdikcə daha çox absurd teatrına bənzəyir. Burada aktiv fəaliyyətin təqlidi həqiqi profilaktik tədbirləri əvəz edir. Agentlik kölgə təchizat zəncirlərini qırmaq əvəzinə, qalmaqalların və inzibati cərimələrin əsas zərbəsini çəkməyə üstünlük verir. Belə bir fikir var ki, müfəttişlər pozuntuların baş verdikdən sonra qeydə alınmasında, yorulmaz iş görüntüsü yaratmaqda, pozuntuların ilk növbədə mümkün olmadığı şəffaf bir mühit yaratmaqda daha çox maraqlıdırlar.

Bu yanaşma təkcə istehlakçıların ciblərinə və sağlamlığına deyil, həm də bütün yerli iaşə xidməti sənayesinin nüfuzuna zərər verir. Vicdanlı müəssisələr, qayda pozucuları kimi, ümumi etibarsızlıqdan əziyyət çəkirlər, istehlakçılar isə sonsuz sayda qida sürprizləri qarşısında özlərini müdafiəsiz hiss edirlər. Şikayətlərdən sonra vaxtaşırı keçirilən reydlərin tam rəqəmsallaşma və fermadan çəngələ qədər başdan-ayağa monitorinqin yerini tutmadığını qəbul etməyin vaxtıdır.

Müəllif: Aqil Qəhrəmanov ayna.az

Azərbaycanda təhsil sistemi hər il dövlət büdcəsindən milyardlarla manat vəsaitlə təmin edilsə də, cəmiyyətin haqlı narazılığı və məktəblərdəki problemlər bu vəsaitin effektivliyini ciddi şübhə altına alır. Elm və Təhsil Nazirliyi (ETN) və Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyi (MÜTDA) prosesin birbaşa idarəediciləridir. Təhsilin kağız üzərindəki hesabatlardan çıxıb reallıqda inkişaf etməsi üçün bu qurumların fəaliyyətində sərt, müstəqil və hədəfli yoxlamaların aparılması həyati zərurətdir.
Tribuna.az xəbər verir ki, bu barədə təhsil eskeprti Vüqar Məmmədov bildirib. O qeyd edib ki, sistemin “boşluqlarını” aydınlaşdırmaq və şəffaflığı bərpa etmək üçün mütləq şəkildə araşdırılmalı olan mühüm istiqamətlər bunlardır:
“1. ​İnfrastruktur və təmir tenderlərinin maliyyə auditi: Hər il məktəb və bağçaların əsaslı təmiri üçün ayrılan milyonların müqabilində binaların qısa müddətdə qəzalı vəziyyətə düşməsi səbəbləri. Şişirdilmiş smetalar və podratçı şirkətlərlə idarəedicilər arasındakı ehtimal olunan gizli əlaqələr araşdırılmalıdır.
2. ​Dərslik siyasəti və nəşriyyat inhisarı: Tədris materiallarının məzmunundakı absurd səhvlərin mənbəyi, müəlliflərin seçimi mexanizmi və kütləvi tirajla çap prosesində müəyyən nəşriyyatların inhisarçı mövqeyi antimonopoliya yoxlamasından keçirilməlidir.
3. ​Yuxarı siniflərdə davamiyyət saxtakarlığı və “icazə” mexanizmi: Buraxılış sinif (X-XI) şagirdlərinin məktəbdən yayınaraq repetitorlara getməsi üçün rəhbərlik tərəfindən qeyri-rəsmi “aylıq haqq” müqabilində göz yumulması. Jurnallarda tam davamiyyət yazılan, lakin reallıqda bomboş qalan sinif otaqları qəfil yoxlanılmalı, tədrisin bu səviyyəsindəki kütləvi iflasın arxasındakı korrupsiya zənciri qırılmalıdır.
4. ​Bağçalarda qida təminatının zəncirvari təftişi: Tenderlə alınan yüksək keyfiyyətli məhsulların sənədləşməsi ilə uşaqların rasionuna daxil edilən ucuz qidalar arasındakı kəskin fərq, anbar kəsirləri və təchizat zəncirindəki itkilər ifşa edilməlidir.
5. ​”Könüllü” fondlar və qeyri-rəsmi yığımlar: Qadağan edilməsinə rəğmən fərqli adlar altında (təmir, mühafizə, təmizlik) yığılan vəsaitlərin miqyası. Məktəblərin dövlət təminatı olduğu halda, bu “kölgə iqtisadiyyatının” kimlər tərəfindən idarə edildiyi aydınlaşdırılmalıdır.
6. ​Direktor təyinatlarında nepotizm riski: İşə qəbul üzrə seçim mərhələsindən sonra müsahibələrdə qərarların nə dərəcədə subyektiv verildiyi. Yüksək ballı namizədlərin kənarda qalıb, zəiflərin irəli çəkilməsi faktları xüsusi yoxlanılmalıdır.
7. ​Xəyali dərnəklər və əlavə saatlar: Büdcədən pul silmək üçün sənədləşdirilən, lakin reallıqda heç bir şagirdin qatılmadığı şahmat, idman və incəsənət məşğələlərinin qəfil monitorinqi aparılmalıdır.
8. ​Daxili qiymətləndirmə (KSQ/BSQ) saxtakarlığı: Məktəblərin süni reytinq xatirinə şagirdlərin nəticələrini kütləvi şişirtməsi. Reallıqla kağız arasındakı fərq müstəqil test yoxlamaları vasitəsilə sübuta yetirilməlidir.
9. ​Məktəb içi inhisarlaşmış repetitorluq: Təhsil ocaqlarının daxilində vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə edərək şagirdlərin məcburən öz müəlliminin ödənişli hazırlığına yönləndirilməsi mexanizmi qırılmalıdır.
10. ​Sertifikatlaşdırma prosesinin pərdəarxası məqsədləri: Bu imtahanların həqiqətən də inkişafa, yoxsa sadəcə kütləvi ixtisarlara və test bazarına xidmət etdiyi. Sualları tərtib edənlərlə hazırlıq kursları arasındakı maraqlar yoxlanılmalıdır.
11. ​Rəqəmsallaşma büdcələrinin təyinatı: “Virtual Məktəb” və digər elektron portallar üçün xərclənən milyonların müqabilində sistemlərin daimi çökməsi. İT layihələrinin real maya dəyəri və effektivliyi ciddi audit tələb edir.
12. ​İnklüziv təhsil qrantlarının aqibəti: Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün ayrılan yerli və beynəlxalq büdcələrin hara xərcləndiyi. Əksər binalarda elementar pandusların belə olmaması6 fonunda bu vəsaitlərin izi tapılmalıdır.
13. ​Psixoloji xidmətin reallığı və bullinq: Şagirdlər arasında aqressiya və böhran hallarının artması fonunda məktəb psixoloqlarının fəaliyyətinin yalnız sənəd doldurmaqdan ibarət olması faktı yerindəcə təftiş edilməlidir.
14. ​Şikayətlərin dairəvi ört-basdır mexanizmi: Vətəndaş müraciətlərinin ETN tərəfindən elə şikayət olunan məktəb rəhbərliyinin özünə yönləndirilməsi. Bu absurd şikayət idarəetmə sisteminin cəmiyyətə vurduğu zərər təhlil edilməlidir.
15. ​Olimpiada və müsabiqələrdə elitarizm: Tədbirlərin təşkilində şəffaflığın pozulması, sualların sızdırılması və yalnız lisenziyalı özəl məktəb şagirdlərinin xüsusi qayğı ilə irəli çəkilməsi ehtimalları müstəqil komissiya ilə yoxlanılmalıdır.
16. ​Özəl məktəblərin lisenziya şərtlərinə nəzarət: Milyonlarla manat dövriyyəsi olan özəl müəssisələrin təhlükəsizlik, tədris proqramı və dövlət standartlarına həqiqətən cavab verib-vermədiyi biznes maraqlarından kənar audit olunmalıdır.
17. ​Kurikulum və Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) ziddiyyəti: Məktəb proqramının zəifliyi ucbatından yaranan boşluqlar və şagirdlərin repetitor asılılığına məhkum edilməsi səbəbləri konseptual olaraq araşdırılmalıdır.
18. ​Təsərrüfat xərcləri və qışa hazırlıq: Qazanxanaların təmiri və yanacaq üçün ayrılan limitlərin necə buxarlanması. Məktəblərə ayrılan təmizlik və dəftərxana ləvazimatlarının anbarlardan otaqlara qədərki yolu kəskin nəzarətə götürülməlidir.
19. ​Vakansiyaların gizlədilməsi (MİQ): Müəllimlərin yerdəyişməsi və işə qəbulu zamanı ən yaxşı yerlərin kənar müdaxilələrlə sistemdən gizlədilərək tanış-biliş üçün saxlanılmasına dair cəmiyyətdə yaranmış şübhələr informasiya texnologiyaları səviyyəsində yoxlanılmalıdır.
20. ​Təhsil keyfiyyətinin beynəlxalq göstəricilərlə təzadı: Təhsil idarəedicilərinin daxili “uğur” hesabatları ilə Azərbaycanın PISA, TIMSS kimi beynəlxalq qiymətləndirmələrdəki acınacaqlı mövqeyi arasındakı dərin uçurum əsaslı şəkildə ifşa edilməlidir”.
Ekspert bildirib ki, sistemli problemlər cəzasız qaldıqca təhsilimiz kosmetik islahatların qurbanı olmağa davam edəcək:
“Bu kritik yoxlamalar sadəcə qüsurları tapmaq üçün deyil, gələcək nəsillərin təhsil hüququnu xilas etmək üçün ən kəsərli vasitədir”.

“Landau School”un xadimə vakansiyası üçün paylaşdığı elan müzakirələrə səbəb olub. Elanda xadimənin övladlarının məktəbdə təhsil aldığı halda təhsil haqqına endirim ediləcəyi qeyd olunub. Lakin məktəbdə illik təhsil haqqının 9-10 min manat civarında olduğu nəzərə alınarsa, 600-700 manat əməkhaqqı alan xadimənin övladının bu imkandan real olaraq yararlanmasının nə dərəcədə mümkün olduğu sual doğurur.

Bəs belə bir elan hansı məqsədlə hazırlanıb? İşəgötürənin vakansiya elanında bu cür şərtlər irəli sürməsi və real imkan kimi təqdim etməsi qanunvericilik baxımından hər hansı məsuliyyət yaradırmı?

Globalinfo.az-a danışan təhsil eksperti İlqar Orucov deyib ki, “Landau Schoo”un xadimə vəzifəsi üzrə iş elanında təqdim etdiyi təhsil güzəşti mahiyyət etibarilə müəssisənin daxili sosial loyallıq proqramı yaratması və əməkdaşlarına əlavə maddi üstünlüklər təqdim etməsi baxımından müsbət təşəbbüsdür:

“Lakin məktəbin illik təhsil haqqının 9-10 min manat civarında olması ilə həmin vəzifə üzrə təklif edilən 600-700 manatlıq əməkhaqqı arasında ciddi maliyyə fərqinin mövcudluğu bu korporativ yanaşmanın real tətbiqini praktik baxımdan çətinləşdirir və təbii olaraq cəmiyyətdə müzakirələrə yol açır. Hüquqi-normativ baxımdan yanaşdıqda isə qanunvericilik iş elanlarının və reklamların iş axtaranlar üçün aydın, reallığa uyğun və bütöv məlumat təqdim etməsini tələb edir. Bu baxımdan, icrası praktik olaraq çətin görünən şərtlərin iş elanında yer alması müəyyən hüquqi sualların da araşdırılmasını zəruri edir”.

Ekspertin fikrincə, aztəminatlı əməkdaşlar üçün özəl sektorda tam ödənişsiz və ya təqaüdlə təhsil proqramlarının təqdim edilməsi həm layihənin effektivliyini artırar, həm də şirkətin ictimai imicinə daha müsbət təsir göstərər:

“Fikrimcə, məhz qurumların öz əməkdaşlarına yönəlmiş bu kimi təşəbbüsləri, “Landau School” nümunəsində tam əlçatan olmasa belə, yaxşı nümunədir. Sadəcə, burada xüsusi kvotalar əsasında tam ödənişsiz təhsil imkanlarının yaradılması daha məqsədəuyğun olardı. Məsələn, Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan bəzi liseylər öz əməkdaşları üçün xüsusi güzəştli paketlər təklif edirlər. Belə güzəştlərin özəl və dövlət təhsil müəssisələrində müxtəlif vəzifələrdə çalışan əməkdaşların övladlarına şamil edilməsi daha doğru olar”.

Məsələ ilə bağlı “Landau School”un mövqeyini təqdim etməyə hazırıq.

Abşeronun su təsərrüfatı ilə bağlı ciddi suallar doğuran kadr siyasəti barədə səslənən iddialar araşdırılmağa ehtiyac duyur. Söhbət uzun illər
Abşeron Suvarma Sistemləri İdarəsinə rəhbərlik etmiş Yusif Ələsgərovun adı ətrafında formalaşan kadr əlaqələrindən və yeni yaradılmış Su Anbarlarının İstismarı İdarəsindəki idarəçilikdən gedir.Məlumatlara görə, Yusif Ələsgərov Abşeron Suvarma Sistemləri İdarəsinə rəhbərlik etdiyi dövrdə yaxın qohumu olduğu bildirilən, baytar ixtisaslı Hidayət Rəcəbovun Abşeronda Sudan İstifadəçilər Birliyinə rəhbər vəzifəyə gətirilməsinə şərait yaradıb. Daha sonra isə Hidayət Rəcəbovun həmin qurumda ailə üzvləri və qohumlarının müxtəlif vəzifələrə yerləşdirilməsinə yol verdiyi bildirilir. Ortaya sadəcə bir-iki kadr təyinatı deyil, dövlət vəsaiti və ictimai resurslarla fəaliyyət göstərən qurumda sistemli qohumbazlıq mənzərəsi çıxır.Mediatvaz.coma-a daxil olan məlumatların ən ciddi hissələrindən biri də budur ki, Hidayət Rəcəbovun iki qızı, kürəkəni, həyat yoldaşı və oğlunun müxtəlif vəzifələrə təyin edildiyi bildirilir. Belə bir halın həqiqətən baş verib-vermədiyi, həmin şəxslərin hansı müsabiqə və ya seçim proseduru ilə işə qəbul edildiyi, vəzifələrə uyğun ixtisas və təcrübələrinin olub-olmaması aidiyyəti qurumlar tərəfindən açıq şəkildə izah edilməlidir.Bunda əlavə onun Sumqayıtda restoran və iri obyektlərə sahib olduğu bildirilir.Daha bir sual isə idarəetmənin özünə aiddir: tabelikdə olan su anbarlarının vəziyyətinə Yusif Ələsgərov nəzarət edilməli olduğu halda, uzun müddət bu obyektlərə getmədiyi və iş vaxtınını kabinetində Hidayət Rəcəbovla keçirdiyi bildirilir.Söhbət su təsərrüfatından, insanların su təminatından və dövlət əmlakının idarə edilməsindən gedir. Su anbarlarına faktiki nəzarət zəifləyirsə, bunun nəticələrinə görə kim məsuliyyət daşıyır?Yusif Ələsgərovun 20 ildən artıq Abşeron Suvarma Sistemləri İdarəsinə rəhbərlik etməsi də ayrıca araşdırılmalı məsələdir. Bir şəxsin bu qədər uzun müddət eyni idarəetmə sistemində rəhbər mövqedə qalması kadr dövriyyəsi, idarəçilik effektivliyi və daxili nəzarət baxımından suallar doğurur. Üstəlik, həmin şəxs vəzifəsindən ayrıldıqdan sonra yeni yaradılmış Su Anbarlarının İstismarı İdarəsinə rəhbər təyin olunursa, əvvəlki idarəçilik dövründə formalaşmış kadr münasibətlərinin yeni strukturda necə davam etdirməsi ictimaiyyət üçün maraqlıdır.Ən vacib sual budur: dövlət qurumlarında vəzifələr peşəkarlıq və şəffaf seçim əsasında müəyyənləşdirilir, yoxsa şəxsi və qohumluq əlaqələri kadr siyasətinin əsas meyarına çevrilib?Aidiyyəti qurumlar bu iddiaları araşdırmalı, işə qəbul və təyinatların hüquqi əsaslarını, vəzifələrə uyğunluq meyarlarını və rəhbər şəxslərin faktiki fəaliyyətini ictimaiyyətə açıqlamalıdır.
Davamı var...

Mediatvaz.com