Dövlət səhiyyə sisteminə daxil olan tibb müəssisələrində laboratoriyalarında mövcud vəziyyət qənaətbəxş olmadığına görə 2021-ci ilin ortalarından başlayaraq, bir sıra modernizasiya işlərinə başlanılıb. Müasir cihazlar alınıb və 2021-ci ilin ilk aylarından başlayaraq bütün ölkə üzrə təlimlər keçirilib.

Lakin aşağıdakı tədbirlər görülmədiyinə görə laboratoriyaların fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsinə müvəffəq olunmayıb:

1. Laboratoriyalarda fəaliyyət göstərən mütəxəssislərin təlimi natamam aparılın.

2. Müasir standartlarda olan tam avtomatik diaqnostik cihazlarda aparılan analizlərin metodologiyasına dair hec bir tədbir görülməyib.

3.Laboratoriyalarda klastrlar üzrə aparılacaq analizlər müəyyən olunmayıb.

4.Laboratoriyaların ehtiyacları düzgün müəyyən edilmədiyindən təhcizat üzrə dövrü tələbnamalər formalaşdırıla bilinmir.

5.Bu prosesdə 3 sahə üzrə(hematologiya, koaqulyasiya və sidiyin müayinəsi) müayinə ücün avadanlıqlar alınmışdır. Ancaq biokimya, immunologiya bölmələrinin qurulması üzrə iş görülməyib və avtomatlışdırılmış müasir standartlarda olan analizlərin aparılması təmin edilməyub.

TƏBİB-də kadr dəyişikliyi olduqdan sonra bu və ya digər səbəblərdən meydana gələn əhalidə tibb müəssisələrinə qarşı yaranan ciddi narazılıqların “aradan qaldırılması” adı altında dövlət səhiyyə sisteminə daxil olan laboratoriyaların idarəedilməsi qanunvericiliyin tələbləri kobud şəkildə pozularaq özəl müəssisələrin idarəsinə verilib.

1. “Referans Medikal Group”MMC ( bu MMC-nin məsul şəxsi TƏBİB-in laborator işci qrupunun üzvü olub, TƏBİB-in icraçı direktoru Vüqar Qurbanovun dostu və iş ortağıdır)

2. “Medicus” laboratoriyaları

3. “İnci ” laboratoriyaları – “Sağlam həyat” MMC adı ilə (bu təşkilatın məsul şəxsləri TƏBİB-in laborator işci qrupunun üzvləri olub)

Qeyd olunan proseslərin tənzimlənməsinin hüquqi əsasları olmadığından qeyri-qanuni olaraq bu müəssisələrlə icarə müqaviləsi baglanılıb. Bu zaman İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Əmlak Məsələləri Xidmətindən icazə alınmayıb. Bu prosesin aparılmasında heç bir satınalma proseduru həyata keçirilmədən, qanunsuz birbaşa müqavilələr imzalanıb. Sonradan auditlər zamanı ciddi səs-küy yarandığından, müxtəlif xidmət göstərilməsi adı altında dolayı satınalma prosedurları həyata keçirilib və həmin şirkətlər qazanıblar.

Apardığımız araşdırma nəticəsində əldə etdiyimiz bir neçə maraqlı faktı nəzərinizə çatdırıram:

TƏBİB-in laborator işci qrupunun üzvləri həmin 3 şirkətin aparıcı simaları olub.
İcbari Tibbi Sığorta Fondunun 2024-cü il büdcəsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanına əsasən “Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi” publik hüquqi şəxsin tabeliyindəki tibb müəssisələri üzrə icbari tibbi sığorta ödənişləri və dotasiya məbləği üzrə xərclər—- 2024-cü ildə 1,7 milyard AZN vəsait xərclənib.
Yuxarıda adları göstərilən laborator müəssisələrə ödənilən vəsaitlər bu mənbədən həyata keçirilib. Burada dövlət 2 dəfə dolandırılır – bir dəfə vəsaitlər dövlət müəssisələrinə ödənilir. 2-ci dəfə xidmət göstərilmə adı ilə özəl müəssisələrə ödənilir.

Göstərilən laborator xidmətlərin bütün xərcləri dövlət tərəfindən ödənilir:

1. Laboratoriyada işləyən işcilərin əmək haqqı

2. Kommunal xərclər

3. Mövcud cihaz və avadanlıqlar

4. Dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına satınalınmış reaktivlər və digər zəruri mallar

Yuxarıda qeyd olunan xərclər dövlət vəsaiti hesabına qarşılanmasına baxmayaraq, xidmətlərin dəyəri həmin özəl şirkətlərə İTS-in xidmətlər zərfi paketində qeyd olunan qiymətlərlə ödənir.

Beləliklə dövlət tərəfindən yaradılan PHŞ-lərdə dövlət vəsaitləri ilə alınmış avadanlıqlarda əməkhaqqları dövlət tərəfindən ödənilən personalla sığortaolunan Azərbaycan vətandaşlarına tibbi xidmət göstərilir. Lakin bu xidmətin haqqı Publik Hüquqi Şəxslərə çevrilmiş Tibb Mərkəzlərinə ödənilmək əvəzinə, bütün qanunvericilik tələbləri tapdanaraq, yandaş özəl şirkətlərə ödənilir. Bu misli görünməmiş korrupsiya cinayətidir!

Burada cox maraqlı mexanizm tətbiq edilir “X- Tibb Mərkəzi(XTM) “misalında bu prosesi izləyək:

a)Yaradılmış 2-ci, 3-cü, 4cü səviyyə laboratoriyalarda əhaliyə laborator xidmətlər “Xidmətlər zərfi” cərcivəsində göstərilir.

b) Ayın sonunda xidmətlər zərfi cərcivəsində göstərilən xidmətlərin hesab fakturası İTSDA-nə təqdim edilir(Orta hesabla ayda 150000-200000 AZN həcmində) və “X- Tibb Mərkəzi(XTM) PHŞ-nin hesabına ödənilir.
c) “X- Tibb Mərkəzi(XTM) sonra bu vəsaiti müqavilə bagladıgı(tamamilə ölkə qanunvericiliyinə zidd olaraq) “Referans Klinik Laboratoriya Mərkəzi”-nə köcürür.
d) “Referans Klinik Laboratoriya Mərkəzi”- isə laborator xidməti subpodratcı olaraq “Referans laboratoriyaları” gördüyündən bu vəsait ən sonda bu laboratoriyalara köcürülür.Bu isə göründüyü kimi klassik dövlət vəsaitlərinin cirkli yollarla yuyulmasıdır. 1 il ərzində 1.500.000-2.000.000 AZN vəsait.
Bu qədər vəsaitlə 1 ildə 500.000 əhalisi olan şəhərdə 4 ədəd 4-cü səviyyəli modern laboratoriya qurmaq olar.

Törədilən cinayətlərin miqyasını təsəvvür etmək ücün aşağıdakı cədvələ nəzər salaq;




Laborator bölmələr




Təxmini illik

Test Sayı

Zərflər paketi üzrə olan


qiymətlə

Təchizatçı tərəfindən olan qiymətlə


Artıq ödənilən Məbləğ

Orta Qiymət Məbləğ Orta Qiymət Məbləğ
Biokimya analizləri 18,000,000 7.00 126,000,000.00 3.00 54,000,000.00 72,000,000.00
Hormon və infeksiyalar üzrə analizlər


9,000,000

10.00


90,000,000.00

4.00


36,000,000.00




54,000,000.00

Hematoloji analizlər 15,000,000 6.00 90,000,000.00 2.00 30,000,000.00 60,000,000.00
Koaquloqramma analizləri 7,000,000 5.00 35,000,000.00 2.00 14,000,000.00 21,000,000.00
Sidik analizləri 8,000,000 4.00 32,000,000.00 1.00 8,000,000.00 24,000,000.00
Cəmi 373,000,000.00 142,000,000.00 231,000,000.00


Qeyd:

Yuxarıda qeyd edilən test sayları ölkə əhali sayı nəzərə alınaraq ilkin rəqəmlərə əsasən hesablanıb. Laborator xidmətlər ölkə üzrə tam təşkil olunacağı təqdirdə müvafiq rəqəmlər kifayət qədər artacaqdır.(231000000 AZN vəsait -xalqımızın maaşlarından ayrılan İcbari sığorta haqları TƏBİB rəhbərliyinin dost və ortaqlarının şirkətlərinə bu metodlarla köçürülür)

Yuxarıda qeyd edilənlərin əksinə TƏBİB yaradılış fəlsəfəsinə sadiq qalaraq və qanunların tələbini həmçinin öz nizamnaməsindən irəli gələn öhdəliklərini yerinə yetirməklə dövlət səhiyyə sisteminə daxil olan müəssisələrin laboratoriyalarının iş fəaliyyətinin tam müasir standartlara cavab verən qaydada təşkil edilməsini və xüsusən də əhalinin mövcud narazılıqlarının aradan qaldırılmasını təmin etməli idi.B

Bununla da ilk növbədə əhalinin mövcud narazılığı və səhiyyə sisteminə olan etibarsızlığı aradan qaldırılmış və müvafiq xəstəxanaların fəaliyyətinin keyfiyyətli və davamlı təşkil edilməsinə nail olunacaqdır.

Bunlara misal olaraq aşağıdakıları qeyd etmək olar:

İlk növbədə dövlət büdcəsinə illik yuxarıda qeyd edilən təxminən 231,000,000(iki yüz otuz bir milyon) manat vəsait qənaət edilərək, səhiyyənin digər zəruri xərclərinə yönləndirilmiş olacaq;
Həmçinin qənaət ediləcək məbləğlər müvafiq xəstəxanaların maddi-texniki bazasının gücləndirilməsinə və həmin laboratoriyaların işçi heyətinin sosial rifahının daha da yaxşılaşdırılmasına yönləndirilə bilər;
Müvafiq laboratoriyalardakı işçi heyəti üçün təlimlər və seminarlar təşkil edərək müvafiq sahədə qabaqcıl təcrübələrin və həmçinin müasir standartlara cavab verən laborator diaqnostik cihazların iş prinsipi və metadologiyalarının öyrənilməsi təmin edilməli;
Ümumi profil laboratoriyaların fəaliyyəti qabaqcıl beynəlxalq təcrübə və müasir standartlarda təşkil edilərək ölkə üzrə əhalinin zəruri laborator analizlərə olan ehtiyacları gecikdirilmədən və keyfiyyətli olaraq tam təmin edilməli;
Başqa maraqlı məqam isə Agentliklə müqavilə bağlamış tibb müəssisələri ilə olan məqamlardır:

(İcbari tibbi sığorta fondunun 2024-cü il büdcəsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanına əsasən 3.4.3.

“Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi” publik hüquqi şəxsin tabeliyində olmayan tibb müəssisələrinə tibbi xidmətlərə görə sığorta ödənişləri — 260 000 000 AZN xərclənib.)

Hansı kriteriyalar əsas götürülür?
Sərbəst rəqabət prinsiplərinə necə riayət olunur?
Özəl sektorla lazımsız yönləndirilmələrin qarşısı necə alınır?
Özəl sektora aid olan müəssisələrin bu vəsaitlərə bərabər çıxışı təmin edilirmi?
2024-cü ildə İcbari Tibbi Sığorta Dövlət Agentliyi 260.000.000 AZN vəsaitin müqaviləli tibb müəssisələrinin hansına və nə qədər məbləğdə ödədiyi barədə hesabatı açıqlamalıdır.
Bu proseslərin araşdırılması onu göstərir ki “X-TM” PHŞ-nin timsalında burada da olmayan xidmətlərin verilməsinin təşkili əvəzinə daha çox özəl sektordan xidmət alınmasına üstünlük verilir, bu zaman isə Səhiyyə strukturlarını idarə edən şəxslərin (burada əsas söz sahibi Hikmət İbrahimlidir) merkantil maraqları əsas hərəkətverici faktordur.

Məsələn “X-TM” PHŞ-nin tərkibində olan xəstəxanaların heç birində yeni şöbə açılmayıb və yeni ixtisas sahibləri olan həkimlər cəlb edilməyib. Bu isə əksinə kadr axıcılığına yol açır. Qeyri-qanuni olaraq ixtisaslı kadrların hər iki sektorda çalışmasına göz yumulur. Publik Hüquqi Şəxs olan “X-TM” PHŞ-nin vəsaitləri qazanmaq və müəssisəni inkişaf etdirmək əvəzinə, özəl sektora (bu prosesdə də korrupsiya elementləri var-özəl müəssisələrdən faiz alınır, vətandaşlardan isə bu yönləndirmə qarşılığında rüşvət alınır) vəsait axıdılır. Göndərişlə özəl tibb müəssisələrinə yönləndirilən xəstə axınına olan monopoliyaya İTSDA-nın tibbi planlama departamentinin rəhbəri Hikmət İbrahimli tam nəzarət edir. Bu axınlarda özünün nəzarətində olan tibb müəssisələrindən çox böyük məbləğlər əldə edir.

Bundan başqa özəl müəssisədə müalicə alan sığortalı şəxslərdən müxtəlif bəhanələrlə əlavə xərclər alınır (Sığorta məbləğini keçmisiz, daha keyfiyyətli materialdan istifadə edəcəyik və s).

Özəl tibb müəssisələrin rəhbərləri isə bu vəsaiti Səhiyyə qurumlarının rəhbərinə(burada əsas fiqur İTSDA-nın departament rəhbəri Hikmət İbrahimlidir) verdikləri faizi ödəmək üçün aldıqlarını söyləyirlər. Bu iddianı yoxlamaq üçün İTS xətti ilə yönləndirilmiş xəstələrin ödədikləri məbləği yoxlamaqla görmək olar.

Mətni orfoqrafik səhvlərdən təmizləyib, cümlə quruluşunu biraz da aydınlaşdırdım:

Təkliflər

* Özəl sektora yönləndirilmələr ciddi nəzarət altında, İTS və TƏBİB-dən asılı olmayan qurumun nəzarəti altında olmalıdır.

* Sərbəst rəqabətin təmin olunması məqsədilə “Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi” publik hüquqi şəxsin tabeliyində olmayan tibb müəssisələrindən tibbi xidmətlərin alışı üzrə sığorta ödənişlərinə (2025-ci ildə İTSF-də nəzərdə tutulan məbləğ 430.000.000 AZN) digər özəl müəssisələrin çıxışını asanlaşdırmaq lazımdır.

* Dövlət sektorunda xidmət göstərilməyən sahələrdə vətəndaşa anlaşmalı tibb müəssisələrini seçmək hüququ verilməlidir.

* Korporativ idarəetmə modelləri regionlardakı tibb müəssisələrində də tətbiq edilməlidir.

* Dövlət-özəl tərəfdaşlığı haqqında qanuna müvafiq olaraq, xəstəxanaların bölmələri və xidmətlərinin özəl sektora verilməsinin mümkünlüyü araşdırılmalıdır.

Qeyd edək ki, TƏBİB və digər adı çəkilən qurumların mövqeyi hələ ki açıqlanmayıb.

Adı çəkilən şəxslərin də mövqeyini dərc etməyə hazırıq. /Nocomment/

Bakının Nizami rayonu ərazisində, bayram günlərində belə tikinti işlərinin dayanmaması ilə bağlı ciddi narazılıqlar səslənir.

Sakin Bizimesr.az-a verdiyi məlumatlara görə, Qara Qarayev prospekti yaşayış binalarından birinin birinci mərtəbəsində obyekt tikintisi insanların təhlükəsizliyini sual altında qoyub.

Sakinlər bildirirlər ki, binanın birinci mərtəbəsi obyektə çevrilir və bu zaman işləri güclü səs-küylə quraşdırılır. İstifadədə ağır avadanlıqların səsi onların bayram günlərini sözün əsl mənasında pozub və gündəlik həyatlarına ciddi təsir göstərir.

Ən böyük tikinti tikintinin texniki tərəfi ilə bağlıdır. Bildirilir ki, işlər zamanı binanın konstruksiyasına aid olan dirəklərin hansı şəkildə söküldüyü, tikili daşıyıcı elementlərə tikilib-edilmədiyi məlum deyil. Bu bina üçün potensial təhlükə yaradır. Onlar hesab edir ki, belələr binanın dayanıqlılığına təhlükə vura bilər.

Məsələ ilə bağlı aidiyyəti qurumlara müraciət edilsə də, araşdırman almaq görə, konkret və aydın cavab mümkün olmayıb. İddia olunur ki, bu tip tikintilərə bəzi qeyri-rəsmi şəkildə “icazə verilir” və bu nəzarət mexanizmləri effektiv işləmir.

Daha bir idarə, bu obyekti rayon icra başçısı Coşqun Cəbrayılovun yaxın qohumu tikir və buna görə ona məxsus olduğu deyilir.

Qeyd etmək lazımdır ki, Nizami rayon İcra başçısı Coşqun Cəbrayılov 18 fevral 2022-ci il tarixli qərarla bu vəzifəyə təyin olunub.(Bizimesr.az)

VİDEO LİNKDƏ: https://www.bizimesr.com/az/post/icra-bascisi-ozune-obyekt-tikir---binanin-birinci-mertebesi-boyuk-obyekte-cevirilir---video-20902

Ötən ilin yanvar ayında Lənkəran Şəhər İcra Hakimiyyəti rəsmi portalında rayon ərazisində genişmiqyaslı abadlıq-quruculuq işlərinin həyata keçirildiyi barədə məlumat yaymışdı.

Bizimesr.az bildirir ki, məlumatda qeyd olunurdu ki, rayonun sosial-iqtisadi inkişafına dair tədbirlər planına uyğun olaraq küçə və səkilərdə təmir-bərpa işləri aparılır, yeni tametlər döşənir, köhnə səki daşları yenilənir, bordurlar quraşdırılır və yolboyu hasarlar üzlənir. Görülən işlər ictimaiyyətə yüksək səviyyəli layihə kimi təqdim olunur, fotolar isə xüsusi vurğu ilə paylaşılırdı.

Abadlıq işlərinin Milli Qəhrəman Soltanağa Bayramov, Mirsalayev, Füzuli küçələrində, Şəhidlər Xiyabanı və Kiçik Bazar ərazisində, eləcə də Ələt–Astara magistral yolunun Göyşaban kəndindən keçən hissəsində aparıldığı bildirilirdi.

Lakin ilkin təqdimatlarda “nümunəvi layihə” kimi göstərilən bu işlərin arxasında tamam fərqli mənzərənin gizləndiyi çox keçmədən bəlli oldu.

Bizimesrş.az-ın araşdırmalarına görə, sözügedən layihənin icrası üçün keçirilən tenderin qalibi “M-House Construction” şirkəti olub. Bu məqsədlə dövlət büdcəsindən 1 milyon 430 min 142 manat 56 qəpik vəsait ayrılıb. Məbləğin böyüklüyü layihənin keyfiyyətli və uzunömürlü olacağına dair gözləntiləri artırsa da, reallıq tam əksini göstərib.

Belə ki, işlər başa çatdıqdan cəmi 3–4 ay sonra adı çəkilən ərazilərdə ciddi problemlər üzə çıxıb. Hasarlara vurulan üzlüklər qoparaq yerə tökülüb, bəzi hissələrdə isə divarlar tamamilə dağılmağa başlayıb. Sakinlərin sözlərinə görə, problem qısa müddətdə kütləvi xarakter alıb və bu vəziyyət gündəlik narazılığa səbəb olub.

Məsələ ilə bağlı yerli qurumlara, Lənkəran şəhər İcra Hakimiyyətinə müraciətlər edilsə də, verilən cavablar konkret olmayıb. Bildirilib ki, yaranmış problemlər aradan qaldırılacaq.

Lakin bu, əsas sualı cavabsız qoyur - milyonlarla vəsait xərclənən layihə niyə cəmi bir neçə ay ərzində yararsız hala düşüb?

Fotolar və müşahidələr problemin texniki səbəblərini də açıq şəkildə ortaya qoyur. Məlum olur ki, üzlük materialları divara standartlara uyğun şəkildə bərkidilməyib. Belə ki, istifadə olunmalı olan sement və xüsusi yapışdırıcı qat əvəzinə, divar altına müxtəlif tikinti tullantıları - qırıq plitə parçaları yerləşdirilib. Bu isə həm dayanıqlılığı azaldıb, həm də üzlüklərin qısa müddətdə qopmasına səbəb olub.

Mütəxəssislərin fikrincə, bu cür yanaşma tikinti normalarının kobud şəkildə pozulması ilə yanaşı, material xərclərinə “qənaət” adı altında vəsaitin mənimsənilməsi ehtimalını açıq aydın ortaya qoyub.

“M-House Construction” şirkəti ilə bağlı digər məqamlar da diqqət çəkir. Açıq mənbələrdə yer alan məlumatlara əsasən, şirkət regionda keçirilən bir çox abadlıq və tikinti tenderlərinin qalibi kimi çıxış edir. Eyni zamanda, şirkətin üzərində iri məbləğdə vergi borcunun olduğu və müxtəlif məhkəmə çəkişmələrində iştirak etdiyi barədə iddialar mövcuddur.

Qanunvericiliyə görə isə vergi borcu olan şirkətlərin dövlət tenderlərində iştirakı məhdudlaşdırılmalıdır. Bu baxımdan, belə bir şirkətin iri həcmli dövlət layihələrinin icrasına cəlb olunması əlavə suallar yaradır.

Baş verənlər fonunda böyük suallar hələ də cavabsız qalır - ayrılan vəsaitin xərclənməsinə kim nəzarət edib, işlərin keyfiyyəti niyə qəbul edilib, tender prosesində hansı meyarlar əsas götürülüb və ən əsası- bu vəziyyətə görə kim məsuliyyət daşıyır? Əslində bu sualın cavabı da var - Heç kim...

Lənkəranda baş verən bu hadisə bir daha göstərir ki, bəzi hallarda rəsmi hesabatlarda “uğurlu layihə” kimi təqdim edilən işlər reallıqda ciddi nöqsanlarla müşayiət olunur. Qısa müddətdə yararsız hala düşən milyonluq layihə isə təkcə texniki problem deyil, həm də idarəetmə və nəzarət mexanizmlərindəki boşluqların göstəricisidir. Yəqin ki, Lənkəran RİH başçısı Taleh Qaraşov “M-House Construction” şirkətinin sahibini də tanıyır, görülən işlərin nə qədər keyfiyyətli və keyfiyyətsiz olduğunu da bilir. Sadəcə olaraq həmişəki kimi susur. Sizcə niyə susur?

Bizimesr.az

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev martın 25-də “AzərEnerji” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin (ASC) “Abşeron” Batareya Enerji Saxlanc Mərkəzinin açılışında iştirak edib.

“AzərEnerji” ASC-nin İdarə Heyətinin sədri Baba Rzayev dövlət başçısına “Abşeron” Batareya Enerji Saxlanc Mərkəzi barədə məlumat verdi.

Qeyd edək ki, Azərbaycan enerji sahəsində yeni inkişaf mərhələsinə daxil olur. Prezident İlham Əliyevin tapşırığına əsasən “AzərEnerji” ASC tərəfindən 100 faiz daxili maliyyə vəsaiti hesabına iki əsas yarımstansiyada - 500 kV-luq “Abşeron” və 220 kV-luq “Ağdaş” yarımstansiyalarının ərazilərində ümumi gücü 250 MVt, enerji tutumu isə 500 MVt/saat olan böyük enerji saxlanc mərkəzləri yaradılıb. Belə miqyasda bu cür mərkəzlərin qurulması yalnız Azərbaycanda deyil, ümumilikdə MDB regionunda ilkdir.

Layihə çərçivəsində “Abşeron” Batareya Enerji Saxlanc Mərkəzinin ərazisində 50 akkumulyator batareya və 13 invertor konteyneri quraşdırılıb. Beynəlxalq məsləhətçi şirkətlərin (ABŞ-nin TETRA Tech və Türkiyənin EPRA) apardıqları araşdırma Azərbaycanda təxminən 1850 MVt gücündə bərpaolunan enerji mənbələrinin təhlükəsiz şəkildə enerji sisteminə qoşulması üçün bu cür batareya sistemlərinin yaradılmasının zəruri olduğunu göstərib.

Batareya Enerji Saxlanc Mərkəzi çevikliyi ilə seçilir. Belə ki, onlar 2 saat ərzində tam doldurula və ya boşaldıla bilər. Artıq enerji, o cümlədən günəşli saatlarda istehsal olunan enerji burada toplanır və pik saatlarda - enerjiyə tələbat artan zaman avtomatik olaraq şəbəkəyə verilir. Bir sözlə, bu sistemlər enerjini yığıb saxlayır, lazım gəldikdə isə onu istifadəyə yönəldir.

Belə Mərkəzin tətbiqi enerji şəbəkəsinə bir çox üstünlüklər verir. Məsələn, SCADA sistemi ilə enerji sisteminə real vaxt rejimində nəzarət olunur, şəbəkədə sabitlik, o cümlədən tezlik və gərginlik qorunur, qəfil enerji çatışmazlıqları avtomatik tənzimlənir, qəzaların təsiri azalır və sistem daha etibarlı olur. Bundan başqa, pik saatlarda elektrikə tələbat daha rahat qarşılanır, Günəş və külək enerjisindəki fasilələrin təsiri azalır, enerji sisteminin sıfırdan bərpası mümkün olur. Eyni zamanda, Günəş batan saatlarda yük dəyişiklikləri daha rahat idarə edilir.

Bir sözlə, Batareya Enerji Saxlanc Mərkəzinin yaradılması Azərbaycanın enerji sistemini daha müasir, çevik və dayanıqlı edir. Xüsusilə Günəş və külək enerjisinin artdığı bir dövrdə bu cür saxlanc sistemləri gələcəyin enerji modelinin əsas hissəsi hesab olunur.

“Abşeron” Batareya Enerji Saxlanc Mərkəzində bu sistemləri idarə etmək üçün xüsusi mərkəz yaradılıb.

Ərazidə müasir idarəetmə binası tikilib, geniş abadlıq və yaşıllaşdırma işləri görülüb.

Dövlət başçısına bərpaolunan enerji mənbələrinin enerjisistemə inteqrasiyası və enerjisistemin rəqəmsal transformasiyası haqqında da məlumat verilib.

Bildirildi ki, yaxın perspektivdə böyükhəcmli bərpaolunan enerji mənbələri enerjisistemə inteqrasiya ediləcək və 2028-ci ildə ümumilikdə 2100 MVt-dan çox yaşıl enerji artıq şəbəkədə olacaq.

Bütün bunlar nəzərə alınaraq Azərbaycanda tikilən 2 GVt bərpaolunan enerji mənbələrinin enerjisistemə inteqrasiyasını dayanıqlı və təhlükəsiz şəkildə həyata keçirmək, Bakının, o cümlədən Ələt Azad İqtisadi Zonasının enerji təchizatında yaşıl enerji payını yüksəltmək, 500/330 kV-luq “Nəvahi Yaşıl Enerji” qovşağını ölkə enerjisistemi ilə birbaşa tam əlaqələndirməklə onu əsas qovşaq yarımstansiyalarından birinə çevirmək üçün icra edilən “AZURE” layihəsi çərçivəsində işlərin əsas mərhələsi artıq yekunlaşıb.

Layihə çərçivəsində “Nəvahi” yarımstansiyasına “Abşeron” yarımstansiyasından 65 kilometr məsafədə 500 kV-luq, “Bankə” və “Biləsuvar” Günəş Elektrik stansiyalarından isə ümumilikdə 181 kilometr məsafədə 330 kV-luq ötürmə xətləri çəkilib. Perspektivdə “Nəvahi” yarımstansiyasına Mingəçevirdən 235 kilometr 500 kV-luq, Qobu, Ələt və Qobustandan isə ümumilikdə 103 kilometr 330 kV-luq ötürmə xətlərinin çəkilişi nəzərdə tutulur.

Son 7 ildə 4700 kilometr fiber-optik kabel infrastrukturu yaradılıb, 550-dən çox enerji obyektini əhatə edən mərkəzi SCADA sistemi qurulub.

Enerjisistemdə onlayn diaqnostika texnologiyaları (AGC, WAMS/WACS), süni intellekt əsaslı qəza proqnozlaşdırma və diaqnostika sistemləri tətbiq olunur. Günəş və külək stansiyaları üçün yüksəkdəqiqlikli proqnozlaşdırma sistemi hazırlanır.

“AzərEnerji” ASC-nin daxili strukturunda enerjisistemin tam avtomatlaşdırılmış idarə edilməsi məqsədilə Rəqəmsal İdarəetmə Departamenti yaradılıb.

Elektrik enerjisi istehlakının 2032-ci ilədək təxminən 17 faiz artacağı proqnozlaşdırılır. Həmin dövrədək 8 GVt BOEM gücləri yaradılacaq.

Yaşıl enerjinin Qara dəniz kabeli, regional enerji dəhlizləri və digər layihələr vasitəsilə Avropa bazarlarına ixracı əsas hədəfdir. Qara dəniz kabelinin 1300 MVt yaşıl enerjiötürmə imkanı olacaq.

Dövlət başçısı “Abşeron” Batareya Enerji Saxlanc Mərkəzinin açılışını bildirən düyməni basıb.
​​​​

Xəbər verdiyimiz kimi, İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin (İTSDA) əhalinin icbari tibbi sığortası sahəsində səlahiyyətləri artıq Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinə (ƏƏSMN) keçib. Bu dəyişiklikdən sonra Agentliyin İdarə Heyətinin sədri Zaur Əliyev səlahiyyətlərinin bir qismini itirib. Bəzi iddialara görə bu, Z.Əliyevin vəzifədən çıxarılması üçün hazırlıqdır.


Qeyd edək ki, bir müddət əvvəl TƏBİB-in sədri Vüqar Qurbanov vəzifədən azad edildikdən sonra, Zaur Əliyevin də işdən çıxarılacağı barədə səslənən iddialar gündəmə gəlmişdi. Onların yaxın olduqları, ortaq və paralel fəaliyyət göstərdikləri haqda mediada iddialar yayılıb. Bu fəaliyyətin qanuna ziddi olduğuna dair fikirlər də mediada yer alıb.


Bu struktur dəyişikliyi icbari tibbi sığorta sistemində xidmət keyfiyyətinə və idarəetmənin səmərəliliyinə necə təsir göstərə bilər? Zaur Əliyevin aqibəti necə olacaq?


Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Heydər Oğuz deyib ki, əslində, adıçəkilən şəxslərin işləməsinə heç bir ehtiyac olmayıb: "Məşhur bir ifadə var: "arabanın beşinci təkəri”. Azərbaycanda bir çox müəssisə və qurum məhz bu funksiyanı yerinə yetirib, yəni onlara ehtiyac olmayıb. Bu, xüsusilə TƏBİB və İcbari Tibbi Sığorta ilə bağlıdır. Əslində, İcbari Tibbi Sığortanın Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tərkibində fəaliyyət göstərməsi daha məqsədəuyğundur. Lakin niyə onu həmin strukturdan ayırıblar, bunu anlaya bilmirəm”.


H.Oğuzun fikrincə, TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyində olmalıdır: "TƏBİB faktiki olaraq Səhiyyə Nazirliyinin funksiyalarını yerinə yetirirdi və bu iki qurum arasında iş bölgüsü olduqca qeyri-müəyyən idi. Bu isə intizamsızlığa səbəb olurdu. Xəstəxanaların bir hissəsi TƏBİB-ə, digər hissəsi isə Səhiyyə Nazirliyinin nəzarətinə verilmişdi ki, bu da insanlarda çaşqınlıq yaradır, bürokratik əngəllərə səbəb olurdu”.


Müsahibimiz hesab edir ki, adıçəkilən qurumların yenidən əvvəlki mövqelərinə qaytarılması, müvafiq nazirliklərə tabe etdirilməsi ən doğru addım olar: "Amma niyə bu vaxta qədər bunu etmişdilər, bilmirəm. Görünür, neft gəlirlərinin yüksək olduğu dövrdə hər bir funksiya ayrıca bir quruma və ya nazirliyə çevrilmişdi. İndi isə bu strukturların birləşdirilməsi həm bürokratik əngəllərin azalmasına, həm də müəyyən kadr islahatlarının, o cümlədən ixtisarların həyata keçirilməsinə gətirib çıxara bilər”.


Heydər Oğuz mövcud yanaşmanı müsbət qiymətləndirdiyini vurğulayıb: "Azərbaycan artıq "arabanın beşinci təkəri” olan qurumlara vəsait xərcləyəcək durumda deyil. Ölkədə məmur sayının azaldılması və bunun əvəzində yeni iş yerlərinin yaradılması daha vacibdir. Əvvəllər neftdən gələn gəlirlər yüksək olduğuna görə bəzi hallarda müxtəlif qurumlar yaradılır, insanlara sanki "sus payı” verilirdi. İndi isə həmin vəsaitlərin iqtisadi inkişafa və təşəbbüslərin dəstəklənməsinə yönəldilməsi daha məqsədəuyğundur”.


Zaur Əliyev və Vüqar Qurbanovun birgə fəaliyyəti ilə bağlı məsələyə gəldikdə isə, H.Oğuz deyib ki, onlar bu vaxta qədər mənasız funksiyaları yerinə yetirdiklərinə görə maaş alıblar:


"Lakin bəzi hallarda korrupsiya faktlarının olduğu da istisna deyil. Əgər belə hallar aşkarlanarsa, qanun qarşısında cavab verməlidirlər. Əks halda, gedib özlərinə səmərəli və faydalı iş tapmaları daha doğru olar. Ümumilikdə isə, bundan sonra bu sahədə hansı addımların atılacağı, nə qədər iş yerinin yaradılacağı və prosesin necə idarə olunacağı hələ də açıq sual olaraq qalır”.(Globalinfo.az)

“Bakıxanov Çörək Zavodu”nun məhsulu olan “Soba” çörəyini alan vətəndaş üzləşdiyi mənzərəni əks etdirən fotoları sosial şəbəkələrdə işıqlandırıb.

Görüntülərdə “Soba” çörəyinin içindən uzun qara tük çıxdığı açıq şəkildə görünür. Çörək Məhəmmədi qəsəbəsində fəaliyyət göstərən məşhur marketlərin birindən alınıb.

Vətəndaş iddia edir ki, bu hal çörəyin hazırlanması zamanı gigiyena qaydalarına lazımi nəzarətin edilmədiyini göstərir. İstehlakçı istehsal prosesinə ciddi nəzarət olunmasını xahiş edir.

Qeyd edək ki, bu kimi hallar istehlakçı sağlamlığı üçün təhlükə yaratmaqla yanaşı, müəssisənin etibarına da zərbə vurur.

Hər halda, AQTA başda olmaqla, digər əlaqədar qurum və şəxslərin bu məsələyə gərəkən reaksiyanı verməsi şərtdir.( "DİA-AZ")

Məsələ diqqətimizdədir...

Bakıdan Moskvaya uçan yüzlərlə sərnişinlərin baqajı çatdırılmayıb.

Xalq xəbər verir ki, bununla balı paylaşımında bloqer Əlixan Rəcəbov bildirib.

O, qeyd edib ki, Moskva istiqamətinə uçuş həyata keçirən təyyarə eniş etdikdən sonra məlum olub ki, təyyarədə olan 300-dən çox sərnişinin baqajı sərnişinlərə gəlib çatmayıb.

Əlixan Rəcəbov sərnişinlərin hazırda itən baqajlarla bağlı ərizə yazmaq məcburiyyətində qaldığını qeyd edib: “Bu da bizim AZAL-ın göstərdiyi xidmət. Hazırda hamımız çamadanlarımızı tapmaq üçün ərizələr yazırıq. Biyabırçılıq…”(Xalq.online)

VİDEO LİNKDƏ: https://xalq.online/azal-da-300-sernisinin-baqaji-yoxa-cixdi-video

"Euronews" beynəlxalq xəbər kanalı matın 12-14-də keçirilən Qlobal Bakı Forumuna həsr olunmuş material hazırlayıb.

Telekanal forumu ən ciddi qlobal problemlərin həlli yollarını tapmaq üçün nəzərdə tutulan platforma adlandırıb.

"Biz qlobal çağırışlarla üzləşirik. Əgər çağırışlar qlobaldırsa, o zaman həll yolları da qlobal olmalıdır. Məhz buna görə də bu cür forumlar yeni ideya və konsepsiyaların təklif edilməsi üçün ilham anı ola bilər ki, bütün dünyadakı liderlər ən yaxşı qərarları qəbul etmək üçün onlardan istifadə edə bilərlər", - Avropa İttifaqı Şurasının sabiq prezidenti Şarl Mişel hesab edir.

"Euronews" vurğulayıb ki, Qlobal Bakı Forumu çağırışları müzakirə etmək və təcrübə mübadiləsi aparmaq üçün hər il dünyanın dörd bir yanından hazırkı və sabiq liderləri, prezidentləri, baş nazirləri və qərar qəbul edən şəxsləri bir araya gətirir:

"Bu il müzakirələr qlobal idarəçiliyin gələcəyi, artan geosiyasi gərginlik və beynəlxalq əməkdaşlığın yeni modellərinin axtarışı üzərində cəmlənmişdi".

Avropa Parlamentinin sabiq vitse-prezidenti Silvana Kox-Merin öz növbəsində qeyd edib ki, yaranmış geosiyasi şəraitdə Avropanın enerji tədarükünə kəskin ehtiyacı var:

"Enerji tərəfdaşlığı Avropanın mövcudluğu üçün kritik əhəmiyyət daşıyır və bu məsələdə Azərbaycanın, eləcə də bu regionun əhəmiyyətinə qiymət verməmək mümkün deyil".

"Euronews" bildirib ki, müzakirələrin digər bir əsas mövzusu qlobal institutların gələcəyi və onların yaranan təhdidlərə cavab vermək qabiliyyəti olub.

Bu barədə danışan Şərqi Timorun prezidenti Joze Ramuş-Horta qeyd edib ki, Hörmüz boğazının bağlanması kimi qlobal böhranlar Azərbaycan kimi ölkələrə heç də həmişə birbaşa təsir göstərmir:

"İronik olsa da, ola bilsin ki, məhz Azərbaycanın sahilyanı və ya dəniz ölkəsi olmaması səbəbindən onun neft və qazının nəqli boru kəmərləri və avtomobil nəqliyyatı vasitəsilə həyata keçirilir. Beləliklə, Hörmüzün bağlanması ona təsir etmir. Ən azından, regiondakı problemlər fonunda Azərbaycan sakitliyini qoruyur".

Öz növbəsində, Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev qeyd edib ki, Qlobal Bakı Forumu geostrateji xarakterli məsələlərin həlli yollarının axtarışında mühüm rol oynayır:

"Hesab edirəm ki, bu konfrans mühüm rol oynayır: burada dövlət və hökumət başçıları, diplomatlar, akademiklər, eləcə də vətəndaş cəmiyyəti və media nümayəndələri ciddi müzakirələr aparmaq və həll yolları tapmaq üçün bir araya gəlirlər. İnanıram ki, onların səsi eşidiləcək".

"Euronews" vurğulayıb ki, forum iştirakçıları dünya birliyinin dərin transformasiya dövrünə daxil olduğunu aydın şəkildə bəyan ediblər.

Telekanal forumu qlobal dünya nizamının inkişaf vektoru ətrafında açıq debatlar üçün platforma kimi xarakterizə edir:

"İstər diplomatiya, istər əməkdaşlıq, istərsə də siyasi innovasiyalar olsun, bir çoxları əmindir ki, getdikcə mürəkkəbləşən dünyada istiqaməti müəyyənləşdirmək üçün açıq dialoq zəruri şərt olaraq qalacaq".